Irlandia to nie tylko piękne krajobrazy, puby i muzyka. To również niezwykła historia, skomplikowane relacje społeczne, emigracja, poczucie humoru i charakterystyczny irlandzki sposób patrzenia na życie. Wiele z tych tematów świetnie pokazuje irlandzkie kino.
Jeśli mieszkasz w Irlandii — niezależnie od tego, czy jesteś tu od kilku miesięcy, czy od kilkunastu lat — te pięć filmów warto znać.
🎬 1. The Commitments (1991)
Reżyseria: Alan Parker
Miejsce: Dublin
Jeżeli ktoś chce poczuć atmosferę Dublina początku lat 90., trudno znaleźć lepszy wybór.
Film opowiada o grupie młodych mieszkańców Dublina, którzy próbują stworzyć zespół grający muzykę soul. Jest dużo humoru, muzyki, charakterystycznych dialogów i bardzo dużo Dublina.
The Commitments pokazuje również klasę pracującą, ambicje młodych ludzi i specyficzny irlandzki humor. Film od lat znajduje się na listach najważniejszych irlandzkich produkcji.
Dlaczego warto?
Bo po seansie Dublin może wydawać się trochę bardziej znajomy.
🎬 2. The Wind That Shakes the Barley (2006)
Reżyseria: Ken Loach
Główna rola: Cillian Murphy
To zdecydowanie cięższy film, ale warto go zobaczyć, jeśli chce się lepiej zrozumieć część historii Irlandii.
Akcja rozgrywa się podczas irlandzkiej wojny o niepodległość i późniejszej wojny domowej. Historia skupia się na dwóch braciach, których życie i relacja zostają wystawione na próbę przez wydarzenia polityczne.
Film pokazuje, że historia nie jest tylko zbiorem dat. Dla zwykłych ludzi oznaczała rodzinne konflikty, wybory, straty i konieczność opowiedzenia się po jednej ze stron.
Film jest również jednym z tytułów prezentowanych przez Irish Film Institute w ramach materiałów edukacyjnych dotyczących irlandzkiego kina.
Dlaczego warto?
Bo pozwala spojrzeć na historię Irlandii z perspektywy ludzi, którzy naprawdę musieli w niej żyć.
🎬 3. My Left Foot (1989)
Reżyseria: Jim Sheridan
Główna rola: Daniel Day-Lewis
To historia Christy’ego Browna, artysty i pisarza z Dublina, który urodził się z mózgowym porażeniem dziecięcym i mógł kontrolować jedynie lewą stopę.
Film pokazuje jego dzieciństwo, rodzinę, walkę o samodzielność oraz późniejszą drogę artystyczną.
My Left Foot był przełomowym filmem dla irlandzkiego kina. Produkcja otrzymała pięć nominacji do Oscarów i zdobyła dwie statuetki.
Dlaczego warto?
Bo oprócz niezwykłej historii pokazuje również Dublin i irlandzkie społeczeństwo połowy XX wieku.
🎬 4. The Banshees of Inisherin (2022)
Reżyseria: Martin McDonagh
Obsada: Colin Farrell, Brendan Gleeson, Kerry Condon, Barry Keoghan
Ten film pokazuje zupełnie inne oblicze Irlandii.
Fikcyjna wyspa Inisherin, surowe krajobrazy, mała społeczność i dwóch przyjaciół, których wieloletnia znajomość nagle się rozpadają.
Historia jest jednocześnie zabawna, dziwna i melancholijna. Pod powierzchnią konfliktu dwóch mężczyzn pojawiają się tematy samotności, przyjaźni, ambicji i życia w małej społeczności.
Film był nominowany do dziewięciu Oscarów, w tym za najlepszy film, reżyserię i scenariusz.
Co ciekawe, choć Inisherin jest miejscem fikcyjnym, film kręcono między innymi na Achill Island w hrabstwie Mayo. Keem Bay jest jednym z rozpoznawalnych miejsc związanych z produkcją.
Dlaczego warto?
Bo po filmie można pojechać na zachodnie wybrzeże i zobaczyć krajobrazy, które stały się częścią jego historii.
🎬 5. The Quiet Girl – An Cailín Ciúin (2022)
Reżyseria: Colm Bairéad
Na koniec film wyjątkowy również dlatego, że został nakręcony w języku irlandzkim.
Historia dziewczynki Cáit, która trafia na lato do rodziny zastępczej na irlandzkiej wsi, jest spokojna i bardzo oszczędna w dialogach. Film opowiada o rodzinie, samotności, dzieciństwie i potrzebie bliskości.
The Quiet Girl przyniósł irlandzkiemu kinu ogromne międzynarodowe zainteresowanie. Film był reprezentantem Irlandii w kategorii najlepszego filmu międzynarodowego podczas 95. ceremonii rozdania Oscarów.
Dlaczego warto?
Bo pozwala zobaczyć inną Irlandię — spokojniejszą, wiejską i mówiącą własnym językiem.
🎥 Dlaczego właśnie te pięć?
Każdy z tych filmów pokazuje inną Irlandię.
The Commitments – Dublin i muzyka.
The Wind That Shakes the Barley – historia i walka o niepodległość.
My Left Foot – Dublin i społeczeństwo XX wieku.
The Banshees of Inisherin – zachodnie wybrzeże, mała społeczność i irlandzki charakter.
The Quiet Girl – współczesne kino i język irlandzki.
To oczywiście nie jest lista „najlepszych pięciu filmów w historii”. Irlandzkie kino ma znacznie więcej tytułów wartych odkrycia — od Once i Brooklyn, przez The Guard i Sing Street, aż po Kneecap, Michael Collins czy In the Name of the Father.
A to dopiero początek naszej filmowej podróży po Irlandii.
