Irlandia wprowadza nowe środki mające utrudnić przestępcom ukrywanie nielegalnych dochodów za siecią spółek, funduszy powierniczych i innych struktur finansowych. Wicepremier i minister finansów Simon Harris ogłosił 15 listopada rozwiązania, które umożliwią szerszemu gronu uprawnionych osób sprawdzanie, kto rzeczywiście kontroluje przedsiębiorstwa działające w kraju. To kolejny etap walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.
Koniec ukrywania się za skomplikowanymi strukturami firm?
Nowe rozwiązania koncentrują się na tak zwanej własności rzeczywistej (beneficial ownership).
Chodzi o ustalenie, kto faktycznie posiada lub kontroluje przedsiębiorstwo, nawet jeśli oficjalnie zostało ono zarejestrowane na inną spółkę albo działa poprzez pośredników.
Przestępcy mogą wykorzystywać skomplikowane struktury korporacyjne do ukrywania pochodzenia pieniędzy, przenoszenia środków pomiędzy rachunkami i utrudniania organom ścigania ustalenia, kto jest ostatecznym beneficjentem transakcji.
Rząd chce ograniczyć takie możliwości poprzez zwiększenie przejrzystości informacji o rzeczywistych właścicielach firm.
Dziennikarze i organizacje społeczne uzyskają szerszy dostęp do danych
Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie nowych zasad dostępu do informacji znajdujących się w irlandzkich rejestrach beneficjentów rzeczywistych.
Zgodnie z nowymi przepisami osoby, które wykażą uzasadniony interes (legitimate interest), będą mogły ubiegać się o dostęp do określonych danych.
Wśród potencjalnie uprawnionych znajdują się między innymi:
- dziennikarze prowadzący dochodzenia dotyczące przestępczości finansowej,
- organizacje społeczne zajmujące się przejrzystością finansową,
- badacze i naukowcy analizujący przestępczość gospodarczą,
- inne osoby spełniające ustawowe kryteria uzasadnionego interesu.
Nowe rozwiązania mają ułatwić identyfikowanie powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami i osobami, które mogą próbować ukrywać nielegalnie zdobyte środki.
Nie oznacza to jednak, że każdy będzie mógł swobodnie przeglądać wszystkie dane osobowe właścicieli firm.
Jak będzie można sprawdzić rzeczywistego właściciela firmy?
Osoba ubiegająca się o dostęp do danych będzie musiała złożyć odpowiedni wniosek do właściwego organu prowadzącego rejestr.
Procedura przewiduje kilka podstawowych wymagań:
- Wskazanie przedsiębiorstwa, funduszu powierniczego lub innej struktury prawnej, której dotyczy wniosek.
- Wyjaśnienie, dlaczego wnioskodawca potrzebuje dostępu do informacji.
- Przedstawienie dokumentów lub innych dowodów potwierdzających uzasadniony interes.
- Oczekiwanie na ocenę wniosku przez właściwy organ.
Dopiero po sprawdzeniu, czy spełnione zostały warunki ustawowe, organ podejmie decyzję o udostępnieniu określonych informacji.
Rząd podkreśla, że nowe zasady mają łączyć skuteczniejsze wykrywanie przestępczości finansowej z ochroną danych osobowych.
Simon Harris: pranie pieniędzy nie jest przestępstwem bez ofiar
Ogłaszając zmiany, Simon Harris zwrócił uwagę, że za pieniędzmi ukrywanymi w systemie finansowym często stoją poważne przestępstwa.
Nielegalne środki mogą pochodzić między innymi z handlu narkotykami, oszustw, handlu ludźmi oraz innych form zorganizowanej przestępczości.
Minister podkreślił, że śledzenie przepływu pieniędzy jest niezbędne do identyfikowania osób stojących za działalnością przestępczą.
Według Harrisa organizacje przestępcze nie powinny mieć możliwości ukrywania się za siecią przedsiębiorstw, funduszy powierniczych i innych struktur prawnych.
Nowe przepisy mają pomóc ustalić, kto rzeczywiście kontroluje takie podmioty oraz kto czerpie z nich korzyści finansowe.
Zmiany wynikają z unijnych przepisów
Nowe rozwiązania stanowią część wdrażania szóstej unijnej dyrektywy dotyczącej przeciwdziałania praniu pieniędzy, znanej jako 6AMLD.
Irlandia wprowadziła odpowiednie regulacje dotyczące dostępu na podstawie uzasadnionego interesu poprzez akt prawny Statutory Instrument 406 of 2026.
Przepisy te wdrażają określone artykuły unijnej dyrektywy 2024/1640, dotyczące dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych.
Nie wszystkie postanowienia szóstej dyrektywy obowiązują już w Irlandii. Pozostałe mają wejść w życie zgodnie z harmonogramem unijnym, zasadniczo od lipca 2027 roku.
Reforma wpisuje się w szersze działania Unii Europejskiej zmierzające do ograniczenia wykorzystywania systemu finansowego przez organizacje przestępcze.
Irlandia wcześniej ogłosiła plan walki z przestępczością finansową
Nowe przepisy nie są odosobnionym działaniem.
W czerwcu 2026 roku irlandzki rząd przedstawił plan obejmujący 30 działań służących ograniczeniu prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i innych przestępstw finansowych.
Wśród zapowiedzianych rozwiązań znalazły się między innymi:
- ściślejsza wymiana informacji pomiędzy instytucjami państwowymi,
- zwiększenie nadzoru nad rynkiem kryptowalut,
- monitorowanie zagrożeń związanych z działalnością hazardową,
- poprawa przejrzystości struktur właścicielskich przedsiębiorstw,
- rozwijanie narzędzi do wykrywania podejrzanych przepływów finansowych.
W działania zaangażowane są między innymi Garda, Revenue Commissioners, Criminal Assets Bureau oraz Central Bank of Ireland.
Co nowe przepisy oznaczają dla Polaków prowadzących firmy w Irlandii?
Zmiany mogą być istotne również dla polskich przedsiębiorców posiadających spółki zarejestrowane w Irlandii.
Firmy podlegające obowiązkom dotyczącym rejestracji beneficjentów rzeczywistych powinny zapewnić, że zgłoszone informacje są prawidłowe i aktualne.
Warto pamiętać, że samo ogłoszenie nowych zasad dostępu do rejestrów nie oznacza automatycznego wprowadzenia dodatkowych kontroli bankowych wobec wszystkich przedsiębiorców.
Najważniejsza zmiana dotyczy możliwości uzyskania określonych informacji przez osoby posiadające uzasadniony interes.
Przedsiębiorcy mogą sprawdzić informacje dotyczące rejestru beneficjentów rzeczywistych na oficjalnej stronie Register of Beneficial Ownership.
Czy nowe przepisy wpłyną na zwykłych klientów banków?
Nowe rozwiązania nie oznaczają, że wszyscy mieszkańcy Irlandii będą musieli ponownie potwierdzać swoją tożsamość w bankach lub przedstawiać dodatkowe dokumenty.
Banki i inne instytucje finansowe już wcześniej były zobowiązane do stosowania procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy, w tym weryfikacji tożsamości klientów oraz monitorowania podejrzanych transakcji.
Najnowsze zmiany koncentrują się przede wszystkim na przejrzystości własności przedsiębiorstw i dostępie do odpowiednich rejestrów.
Nie należy więc utożsamiać ich z wprowadzeniem nowych ograniczeń dotyczących zwykłych przelewów bankowych czy codziennych płatności.
Większa przejrzystość ma utrudnić działalność przestępcom
Irlandzki rząd liczy, że nowe przepisy pomogą ujawniać ukryte powiązania finansowe i ograniczą możliwości wykorzystywania legalnie zarejestrowanych przedsiębiorstw do przestępczej działalności.
Skuteczność reformy będzie jednak zależała od sposobu rozpatrywania wniosków, jakości danych znajdujących się w rejestrach oraz współpracy pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za zwalczanie przestępczości finansowej.
Najważniejszy cel jest jasny: ustalenie, kto naprawdę stoi za firmami i kto korzysta z pieniędzy przepływających przez irlandzki system finansowy.
Źródła
- RTÉ News – New measures set to target money laundering, 15 listopada 2026
- Central Bank of Ireland – Beneficial Ownership Register
- RTÉ News – rządowy plan walki z przestępczością finansową, 18 czerwca 2026
- Register of Beneficial Ownership – oficjalny rejestr
Opracowanie: Irlandia24.com | 15 listopada 2026 r.




