Irlandzkie supermarkety oferują wędliny o najniższej średniej zawartości tłuszczu w Europie. Jednocześnie jogurty i desery mleczne dostępne w sklepach mają jedne z najwyższych poziomów cukru w Unii Europejskiej. Nowe badanie Komisji Europejskiej pokazuje, że zdrowszy wybór nie zawsze jest tak oczywisty, jak mogłoby się wydawać.
Irlandzkie wędliny na pierwszym miejscu pod względem zawartości tłuszczu
Z raportu opublikowanego przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej wynika, że produkty mięsne sprzedawane w irlandzkich sklepach delikatesowych mają najniższą średnią zawartość tłuszczu całkowitego i tłuszczów nasyconych spośród analizowanych krajów europejskich.
Średnia zawartość tłuszczu całkowitego wynosiła w Irlandii 14,2 g na 100 g produktu. Dla porównania średnia europejska wyniosła 20,5 g. W przypadku tłuszczów nasyconych wartości te wynosiły odpowiednio 5,3 g i 7,8 g na 100 g.
Szczególnie dobrze w zestawieniu wypadł irlandzki bekon, który charakteryzował się najniższą zawartością tłuszczu w swojej kategorii. Nie wszystkie produkty mięsne są jednak równie korzystne. Pepperoni i pasztety dostępne w Irlandii należały do produktów o jednych z najwyższych poziomów tłuszczu w Europie.
Badanie wykazało również, że Irlandia miała czwartą najniższą średnią zawartość soli w analizowanej kategorii wędlin. Jednocześnie odnotowano spadek zawartości soli, błonnika i białka w tych produktach, co pokazuje, że ocena ich jakości wymaga uwzględnienia więcej niż jednego składnika.
Jogurty i desery z dużą ilością cukru
Znacznie mniej korzystnie wypadają niektóre produkty mleczne. Podczas gdy w wielu europejskich krajach zawartość cukru w świeżych produktach mlecznych spadała, Irlandia znalazła się wśród nielicznych państw, w których odnotowano wzrost tego wskaźnika.
Szczególną uwagę zwróciły jogurty słodzone sztucznymi substancjami słodzącymi. Ich średnia zawartość cukru wynosiła w Irlandii 5,65 g na 100 g produktu, co było trzecim najwyższym wynikiem w Europie.
Jeszcze wyższe wartości odnotowano w przypadku deserów śmietankowych i galaretkowych produktów mlecznych. Średnia zawartość cukru w tej kategorii wyniosła aż 23,6 g na 100 g, najwięcej spośród analizowanych krajów.
Wyniki te przypominają, że określenie „jogurt” lub „produkt mleczny” nie oznacza automatycznie, że dany artykuł spożywczy zawiera niewiele cukru. Warto porównywać etykiety, szczególnie w przypadku deserów i produktów o smakach owocowych.
Napoje bezalkoholowe wypadają lepiej
Raport przynosi także pozytywne informacje dotyczące napojów bezalkoholowych. Produkty sprzedawane w Irlandii mają obecnie jedne z najniższych poziomów cukru w Europie.
Relatywnie korzystnie prezentują się również płatki śniadaniowe. Ich średnia zawartość cukru wynosiła 14,35 g na 100 g, a zawartość soli 0,35 g na 100 g. Obie wartości były niższe od europejskich średnich.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie płatki są równie dobrym wyborem. Badacze odnotowali wzrost zawartości tłuszczu całkowitego i tłuszczów nasyconych w tej kategorii. Najwyższe poziomy występowały między innymi w chrupiącym musli z orzechami i nasionami oraz w musli czekoladowym.
W przypadku pieczywa zaobserwowano wzrost zawartości tłuszczu i cukru, przy jednoczesnym spadku zawartości soli, błonnika i białka. Ogólny profil produktów chlebowych dostępnych w Irlandii pozostawał jednak zbliżony do norm europejskich.
Ponad 180 tysięcy produktów pod lupą
Badanie JRC jest jednym z największych analiz porównawczych dotyczących wartości odżywczej pakowanej żywności sprzedawanej w Europie. Naukowcy przeanalizowali informacje z etykiet ponad 180 tysięcy produktów z 21 krajów.
Analiza objęła pięć kategorii: płatki śniadaniowe, pieczywo, świeże produkty mleczne i desery, wędliny oraz napoje bezalkoholowe. W przypadku Irlandii uwzględniono około 5100 produktów spożywczych i napojów, z czego około 3000 należało do pięciu głównych kategorii badania.
Autorzy podkreślają, że nawet produkty należące do tej samej kategorii mogą znacznie różnić się składem. Zawartość cukru w płatkach śniadaniowych w analizowanym zbiorze wahała się od 1 do 28 g na 100 g. W przypadku tłuszczów nasyconych w wędlinach zakres wynosił od mniej niż 1 g do 14 g na 100 g.
Zdaniem badaczy poprawa składu produktów jest możliwa, ale powinna obejmować całościową ocenę wartości odżywczej. Ograniczenie jednego składnika nie powinno prowadzić do zwiększenia ilości innego, którego spożycie również należy kontrolować.
Dlaczego te wyniki są ważne dla konsumentów w Irlandii?
Raport pokazuje, że przy wyborze żywności warto patrzeć na pełny skład, a nie tylko na pojedynczą informację na opakowaniu. Produkt z mniejszą ilością tłuszczu może nadal zawierać dużo soli, a produkt reklamowany jako alternatywa o obniżonej zawartości cukru niekoniecznie będzie najlepszym wyborem pod każdym względem.
Według raportu niezdrowa dieta, bogata w cukier, sól i tłuszcze, a jednocześnie uboga w błonnik, zwiększa ryzyko chorób przewlekłych. Choroby niezakaźne odpowiadały za ponad 88 proc. zgonów w Unii Europejskiej w 2023 roku.
Dla osób robiących codzienne zakupy praktycznym rozwiązaniem jest porównywanie tabel wartości odżywczych na 100 g produktu, zwracanie uwagi na cukry, tłuszcze nasycone i sól oraz wybieranie produktów o prostszym składzie, gdy jest to możliwe.
Wniosek jest jasny: irlandzkie sklepy mają produkty, które wypadają korzystnie na tle Europy, ale nie istnieje jedna kategoria żywności, którą można uznać za zdrową wyłącznie na podstawie jednego składnika.
Źródła: RTÉ News; Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC), raport Monitoring the nutrition quality of Europe’s food offer, październik 2026.
