Ponad 7 tysięcy pustych domów przywrócono do użytku w Irlandii, HSE ujawnia ponad 30 milionów euro błędnych wypłat, a rząd rozpoczyna dziś negocjacje płacowe ze związkami zawodowymi. Tymczasem nowe badania pokazują, jak ubóstwo wpływa na edukację dzieci, a irlandzkie władze przeprowadziły kolejną operację wydalenia obywateli UE skazanych za przestępstwa.

Poniedziałkowe wydania irlandzkich gazet przynoszą również informacje o kryzysie bezdomności, niepokojących ustaleniach dotyczących handlu ludźmi oraz kontrowersjach wokół rządowego poradnika przygotowania na sytuacje kryzysowe. Garda prowadzi też śledztwo w sprawie śmiertelnego ataku w Dublinie.

Przedstawiamy 10 najważniejszych tematów z irlandzkich mediów na poniedziałek, 19 października 2026 roku, wybranych z myślą o Polakach mieszkających i pracujących na Zielonej Wyspie.

Przegląd poranny – stan informacji na godzinę 8.00. Uwzględnia najnowsze publikacje z poniedziałku oraz istotne wydarzenia z niedzieli.

Dziś ruszają negocjacje płacowe. Rząd stawia związkom zawodowym dodatkowe warunki

Po największym od kilkunastu lat strajku pracowników sektora publicznego w Irlandii rozpoczyna się kolejny etap sporu o wynagrodzenia. W poniedziałek 19 października przedstawiciele rządu i związków zawodowych mają spotkać się w Workplace Relations Commission, aby rozpocząć formalne negocjacje dotyczące nowego porozumienia płacowego.

Rozmowy są możliwe dzięki kompromisowi osiągniętemu w weekend. Związki zawodowe zgodziły się zawiesić kolejny ogólnokrajowy strajk zaplanowany na środę 21 października, a rząd zaakceptował rozpoczęcie rozmów od kwestii wynagrodzeń. Nie oznacza to jednak, że obie strony osiągnęły już porozumienie. 

Premier Micheál Martin podkreślił w niedzielę, że ewentualne podwyżki powinny wiązać się również ze wzrostem produktywności sektora publicznego. Rząd przeznaczył w budżecie 1,2 miliarda euro na nowe porozumienie płacowe, ale nie chce na razie deklarować, czy kwota ta może zostać zwiększona.

Związki zawodowe argumentują natomiast, że dotychczasowe podwyżki nie zrekompensowały w pełni wzrostu kosztów życia. Według przedstawicieli pracowników realna utrata siły nabywczej od 2021 roku wynosi około 5–7 proc.

Co to oznacza dla Polaków? Najbliższe dni będą szczególnie ważne dla osób zatrudnionych w szpitalach, szkołach, administracji i samorządach. Dla rodziców oraz pacjentów istotne jest również to, że zaplanowany na środę strajk został zawieszony.

Nie można jednak wykluczyć kolejnych protestów, jeśli rozmowy zakończą się niepowodzeniem.

Ponad 7 tysięcy pustych domów odzyskało mieszkańców. Nowe dane o dotacjach na remonty

Irlandzki rząd opublikował najnowsze dane dotyczące programu Vacant Property Refurbishment Grant, którego celem jest przywracanie do użytku opuszczonych i zaniedbanych nieruchomości.

Od uruchomienia programu w 2022 roku 7162 domy i mieszkania zostały wyremontowane i ponownie przeznaczone do zamieszkania. Łączna wartość wypłaconego wsparcia przekroczyła 396 milionów euro.

W samym trzecim kwartale 2026 roku, czyli od lipca do września, do użytku przywrócono kolejnych 809 nieruchomości. Do tej pory złożono niemal 20 tysięcy wniosków, a ponad 15 tysięcy otrzymało pozytywną decyzję. 

Najwięcej zakończonych remontów odnotowano w hrabstwie County Donegal, gdzie przywrócono do użytku 600 nieruchomości. Kolejne miejsca zajmują Dublin City Council z 554 lokalami oraz Cork County Council z 547.

Program jest szczególnie interesujący dla osób rozważających zakup starszego domu. Obecnie można otrzymać do 50 tysięcy euro na remont pustej nieruchomości, a w przypadku budynku uznanego za opuszczony i znajdującego się w złym stanie technicznym nawet 70 tysięcy euro.

PEŁNY ARTYKUŁ - Ponad 7 tysięcy pustych domów znów w użyciu. Nowe dane o dotacjach na remonty w Irlandii 

Ubóstwo odbiera dzieciom szanse na edukację. Niepokojące badania ESRI

Nowy raport Economic and Social Research Institute pokazuje, że dzieci dorastające w ubóstwie mają znacznie większe trudności w szkole, a jednym z istotnych czynników jest ograniczony dostęp do książek i zajęć rozwijających zainteresowania.

Według badaczy dzieci, które przez dłuższy czas doświadczały ubóstwa, są ponad dwukrotnie bardziej skłonne deklarować, że nie lubią szkoły, niż ich rówieśnicy wychowujący się w stabilnych warunkach finansowych.

Wśród dziewięciolatków, których rodziny przez znaczną część dzieciństwa znajdowały się w trudnej sytuacji materialnej, 9 proc. deklarowało, że nigdy nie lubi szkoły. Wśród dzieci, które nie doświadczyły ubóstwa, odsetek ten wynosił 4 proc. 

Badanie wskazuje również na różnice w aspiracjach edukacyjnych. W całej badanej grupie 79 proc. trzynastolatków spodziewało się zdobycia w przyszłości wyższego wykształcenia. Wśród dzieci doświadczających długotrwałego ubóstwa odsetek ten spadał do 62 proc.

Eksperci podkreślają, że sytuacja finansowa rodziny wpływa nie tylko na możliwość zakupu książek. Dzieci z uboższych gospodarstw domowych rzadziej uczestniczą również w zajęciach sportowych, muzycznych i kulturalnych, które wspierają rozwój społeczny i intelektualny.

Co to oznacza dla polskich rodzin? Wyniki przypominają, jak ważne są biblioteki publiczne, szkolne programy wsparcia i dostępne cenowo zajęcia pozalekcyjne. Badacze apelują o rozwiązania umożliwiające dzieciom uczestnictwo w takich aktywnościach niezależnie od dochodów rodziców.

Irlandia wydaliła 24 obywateli Rumunii. Zakaz powrotu nawet na 10 lat

Irlandzkie władze przeprowadziły kolejną operację wydalenia obywateli Unii Europejskiej skazanych za przestępstwa.

W niedzielę 18 października specjalnie wyczarterowany samolot wystartował z lotniska w Dublinie i przewiózł do Bukaresztu 24 obywateli Rumunii w wieku od 24 do 57 lat.

Według informacji Gardy wszyscy mężczyźni byli wcześniej skazani przez irlandzkie sądy i otrzymali kary pozbawienia wolności. Osiemnastu z nich zostało przewiezionych na lotnisko bezpośrednio z zakładów karnych. Pozostałych sześciu zatrzymano przed operacją. 

Wobec wydalonych zastosowano również zakazy ponownego wjazdu do Irlandii, które mogą obowiązywać przez okres do dziesięciu lat.

Ważne wyjaśnienie: Obywatele Polski, podobnie jak innych państw UE, korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu w Irlandii. Prawo to nie jest jednak bezwarunkowe. Przepisy unijne dopuszczają wydalenie w szczególnych okolicznościach związanych z rzeczywistym i poważnym zagrożeniem dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Sam fakt posiadania wcześniejszego wyroku nie oznacza automatycznego wydalenia.

PEŁNY ARTYKUŁ - Irlandia wydaliła 24 obywateli Rumunii. Zakaz powrotu nawet na 10 lat 

HSE wypłaciło pracownikom ponad 30 milionów euro za dużo. Tysiące błędów w wynagrodzeniach

Irlandzka publiczna służba zdrowia znalazła się w centrum kolejnej kontrowersji dotyczącej zarządzania finansami.

Z dokumentów uzyskanych przez The Journal na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej wynika, że Health Service Executive w latach 2023–2025 wypłaciło pracownikom ponad 30 milionów euro, do których nie byli uprawnieni.

W 2023 roku wykryto błędne wypłaty o wartości ponad 11,1 miliona euro. W 2024 roku było to 9,55 miliona euro, a w 2025 roku kolejne 9,53 miliona euro. 

Tylko w ubiegłym roku nieprawidłowe płatności dotyczyły 3242 pracowników. Średnia kwota nadpłaty wynosiła niemal 3 tysiące euro na osobę.

HSE odzyskało w 2025 roku około 5,16 miliona euro, jednak na koniec roku ponad 4,3 miliona euro nadal pozostawało do zwrotu.

Przedstawiciele służby zdrowia tłumaczą, że błędy wynikały między innymi z nieprawidłowego wprowadzania danych, opóźnionego zgłaszania urlopów bezpłatnych, zmian dotyczących zwolnień chorobowych oraz pozostawiania na listach płac osób, których zatrudnienie już się zakończyło.

Nie oznacza to, że pracownicy celowo pobierali nienależne wynagrodzenia. W wielu przypadkach były to błędy administracyjne.

Dla osób pracujących w HSE istotne jest to, że wykrycie nadpłaty może skutkować żądaniem zwrotu pieniędzy. Pracownik otrzymuje formalną informację o błędzie oraz proponowanych zasadach spłaty.

Rekordowa bezdomność w Irlandii. Nowe badanie pokazuje, dlaczego ludzie tracą dach nad głową

Organizacja charytatywna Depaul opublikowała w poniedziałek nowe badanie dotyczące przyczyn bezdomności w Irlandii.

Autorzy raportu podkreślają, że utrata mieszkania rzadko jest skutkiem jednego wydarzenia. Zazwyczaj stanowi rezultat kilku nakładających się problemów, które stopniowo pozbawiają człowieka stabilności finansowej, rodzinnej i mieszkaniowej.

Badacze wskazali pięć najczęściej występujących dróg prowadzących do bezdomności. Obejmują one utratę dotychczasowego mieszkania, rozpad związku lub przemoc domową, konflikty rodzinne i śmierć bliskich, trudne doświadczenia z dzieciństwa oraz problemy związane z uzależnieniami i zdrowiem psychicznym. 

Skala problemu pozostaje ogromna. Według oficjalnych danych za sierpień 2026 roku w irlandzkim systemie zakwaterowania kryzysowego znajdowało się 17 885 osób, w tym 5830 dzieci.

Uczestnicy badania zwracali uwagę, że nawet po ustabilizowaniu swojej sytuacji życiowej znalezienie mieszkania bywa niezwykle trudne. Wysokie czynsze, ograniczona liczba dostępnych lokali i niewystarczające wsparcie mieszkaniowe sprawiają, że część osób pozostaje w tymczasowym zakwaterowaniu znacznie dłużej, niż powinna.

Organizacja apeluje o łatwiejszy dostęp do informacji o dostępnej pomocy, większą liczbę mieszkań oraz lepszą koordynację usług socjalnych.

Dlaczego to ważne dla Polaków? Problemy mieszkaniowe mogą dotknąć również osoby pracujące. Utrata zatrudnienia, rozpad związku czy nagła podwyżka kosztów utrzymania mogą szybko doprowadzić do sytuacji, w której gospodarstwo domowe nie jest w stanie opłacać najmu.

Rząd zrezygnował z zalecenia przygotowania zapasów na 72 godziny. Powodem były obawy przed niepokojem społecznym

Irlandzki rząd zdecydował się złagodzić przekaz swojej kampanii dotyczącej przygotowania gospodarstw domowych na sytuacje kryzysowe.

Z dokumentów ujawnionych przez The Journal wynika, że pierwotnie planowano zalecać mieszkańcom przygotowanie zapasów pozwalających na samodzielne funkcjonowanie przez co najmniej 72 godziny w przypadku poważnych zakłóceń.

Takie zalecenie jest zgodne z szerszą strategią Unii Europejskiej dotyczącą odporności społeczeństw na sytuacje kryzysowe. Chodzi między innymi o przerwy w dostawie energii, powodzie, ekstremalne zjawiska pogodowe i problemy z dostępem do podstawowych usług. 

Podczas badań przeprowadzonych przed rozpoczęciem kampanii część uczestników reagowała jednak niepokojem na przekaz dotyczący trzydniowej samowystarczalności.

Niektórzy zastanawiali się, czy rząd posiada informacje o konkretnym zagrożeniu, o którym nie poinformowano opinii publicznej.

W rezultacie z ostatecznej wersji poradnika Be Emergency Ready usunięto jednoznaczne zalecenie przygotowania zapasów na 72 godziny. Zastąpiono je bardziej ogólną sugestią utrzymywania odpowiedniej ilości podstawowych produktów.

PEŁNY ARTYKUŁ - Irlandzki rząd wycofał zalecenie przygotowania zapasów na 72 godziny. Obawiano się reakcji społeczeństwa 

Śmiertelny atak w Dublinie. Garda prowadzi śledztwo po znalezieniu ciężko rannego mężczyzny

Irlandzka policja prowadzi dochodzenie w sprawie śmierci mężczyzny, który został zaatakowany w północnej części Dublin.

Do zdarzenia doszło w niedzielę 18 października nad ranem w rejonie Blackhorse Avenue i Blackhorse Place w Dublinie 7.

Mężczyznę znaleziono na chodniku z poważnymi obrażeniami. Został przewieziony do szpitala Mater, gdzie lekarze stwierdzili jego zgon. Według doniesień irlandzkich mediów śledczy podejrzewają, że podczas ataku mogło zostać użyte ostre narzędzie. 

Garda zabezpieczyła miejsce zdarzenia i rozpoczęła analizę nagrań z kamer monitoringu.

Policja apeluje do wszystkich osób, które znajdowały się w okolicy Blackhorse Avenue lub Blackhorse Place pomiędzy godziną 2.00 a 3.30 w niedzielę, o przekazanie informacji mogących pomóc w ustaleniu przebiegu wydarzeń.

Szczególnie istotne mogą być nagrania z kamer samochodowych.

Osoby posiadające informacje mogą kontaktować się z Bridewell Garda Station pod numerem 01 666 8200 lub z poufną linią Gardy pod numerem 1800 666 111.

Śledztwo pozostaje w toku, a policja ustala dokładne okoliczności śmierci mężczyzny.

Handel ludźmi w Irlandii. Organizacja pomocowa alarmuje o wzroście liczby zgłoszeń

Nowe dane opublikowane przez organizację Ruhama wskazują na rosnącą skalę problemów związanych z handlem ludźmi i wykorzystywaniem seksualnym w Irlandii.

Według raportu liczba osób, które doświadczyły handlu ludźmi i korzystały ze wsparcia organizacji, wzrosła w 2025 roku o 31 proc.

W ubiegłym roku pomoc Ruhamy otrzymały 284 osoby z tej grupy. Łącznie z usług organizacji skorzystały 1242 osoby, czyli o około 10 proc. więcej niż rok wcześniej. 

Przedstawiciele organizacji zwracają szczególną uwagę na sytuację kobiet, które po doświadczeniu wykorzystywania seksualnego trafiają do zbiorowych ośrodków zakwaterowania dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

Zdaniem Ruhamy takie miejsca nie zawsze zapewniają odpowiednie warunki bezpieczeństwa i prywatności osobom, które przeżyły poważną traumę.

Organizacja apeluje o tworzenie specjalistycznych miejsc zakwaterowania oraz lepszą koordynację pomocy psychologicznej, prawnej i socjalnej.

Eksperci podkreślają, że handel ludźmi nie ogranicza się do dużych miast. Problem występuje również w mniejszych miejscowościach, a osoby wykorzystywane często obawiają się zgłaszania przestępstw.

Dla polskiej społeczności jest to ważne przypomnienie, że przemoc, wykorzystywanie i przymus mogą dotyczyć osób różnych narodowości. Ofiary potrzebują bezpiecznej możliwości zgłoszenia problemu oraz dostępu do profesjonalnej pomocy.

Trzy lata po katastrofalnej powodzi mieszkańcy Cork nadal czekają na zabezpieczenia

Setki mieszkańców Midleton i innych miejscowości we wschodniej części hrabstwa Cork uczestniczyły w weekendowym proteście dotyczącym opóźnień w realizacji inwestycji przeciwpowodziowych.

Demonstrację zorganizowano niemal dokładnie trzy lata po katastrofalnej powodzi wywołanej przez sztorm Babet w październiku 2023 roku.

Wówczas intensywne opady doprowadziły do zalania setek domów i przedsiębiorstw. Straty w Midleton oszacowano na nawet 200 milionów euro. 

Mieszkańcy podkreślają, że pomimo upływu trzech lat nadal nie czują się bezpiecznie. Największe obawy budzi tempo realizacji głównego programu ochrony przeciwpowodziowej.

Według lokalnej grupy mieszkańców ukończenie całego projektu może nastąpić dopiero w 2032 roku.

Przedstawiciele społeczności wskazują, że przygotowania do inwestycji trwają od wielu lat, a terminy składania dokumentacji planistycznej były już kilkukrotnie przesuwane.

Rząd zapewnia natomiast, że prowadzone są działania tymczasowe. Niedawno ogłoszono 1,1 miliona euro na dodatkowe zabezpieczenia w miejscowościach Mogeely, Castlemartyr, Rathcormac i Ballintubber.

Minister odpowiedzialny za Office of Public Works wskazał również na szerszy pakiet finansowania o wartości 14 milionów euro. Główny projekt dla Midleton ma docelowo chronić około 750 nieruchomości.

Dlaczego to ważne? Sytuacja w Cork pokazuje, jak długo może trwać realizacja dużych inwestycji przeciwpowodziowych. Dla właścicieli domów i przedsiębiorców oznacza to niepewność dotyczącą bezpieczeństwa nieruchomości oraz przyszłych kosztów ubezpieczenia.

Co dziś jest najważniejsze dla Polaków w Irlandii?

Poniedziałek 19 października przynosi wiadomości dotyczące trzech obszarów szczególnie ważnych dla polskiej społeczności: pracy, mieszkań i kosztów życia.

Najważniejszym wydarzeniem dnia jest rozpoczęcie negocjacji płacowych pomiędzy rządem a związkami zawodowymi. Od ich wyniku zależy nie tylko przyszłość wynagrodzeń setek tysięcy pracowników, ale również stabilność funkcjonowania szkół, szpitali i innych instytucji publicznych.

Pozytywną wiadomością są najnowsze dane dotyczące remontowania pustych nieruchomości. Ponad 7 tysięcy domów przywróconych do użytku od 2022 roku pokazuje, że program dotacji przynosi rezultaty. Jednocześnie dane o bezdomności przypominają, jak duża pozostaje skala kryzysu mieszkaniowego.

Rodzice powinni zwrócić uwagę na nowe badania ESRI. Dostęp do książek, sportu i zajęć pozalekcyjnych może mieć znaczący wpływ na przyszłość edukacyjną dzieci, szczególnie tych wychowujących się w rodzinach o ograniczonych dochodach.

Dla pracowników sektora medycznego istotne są ustalenia dotyczące błędów w systemie wynagrodzeń HSE. Osoby, które otrzymały nieprawidłowe płatności, mogą zostać zobowiązane do ich zwrotu.

Ważne pozostają również kwestie bezpieczeństwa. Niedzielna operacja wydalenia 24 obywateli UE pokazuje, że irlandzkie władze wykorzystują przepisy pozwalające ograniczać prawo pobytu osobom stanowiącym poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Równocześnie nowe doniesienia dotyczące handlu ludźmi przypominają o konieczności skuteczniejszej ochrony osób najbardziej narażonych na wykorzystywanie.

Na koniec warto pamiętać o przygotowaniu domu na zimowe sytuacje awaryjne. Nawet jeśli rząd zrezygnował z jednoznacznego zalecenia przygotowania zapasów na 72 godziny, posiadanie podstawowych produktów, wody, latarki i niezbędnych leków pozostaje rozsądnym środkiem ostrożności.