Gospodarstwa domowe w Irlandii muszą przygotować się na dalszą presję na domowe budżety.
Inflacja w sierpniu przyspieszyła do 3,7 proc., a szczególnie mocno rosną koszty związane z mieszkaniem, energią i transportem. Coraz wyższe ceny energii zaczynają również wpływać na inne części gospodarki.
Najnowsze dane Central Statistics Office (CSO) pokazują, że ceny konsumpcyjne w Irlandii były w sierpniu średnio o 3,7 proc. wyższe niż rok wcześniej. W lipcu roczny wzrost cen wynosił 3,4 proc.
To oznacza, że inflacja ponownie przyspiesza. Co więcej, w sierpniu żadna z 13 głównych kategorii wydatków nie odnotowała spadku cen w porównaniu z sierpniem ubiegłego roku.
Energia coraz mocniej uderza w domowe budżety
Jednym z największych problemów pozostają koszty związane z energią i ogrzewaniem. Kategoria obejmująca mieszkania, wodę, energię elektryczną, gaz i inne paliwa wzrosła w ciągu roku aż o 8,5 proc.
CSO wskazuje, że na ten wynik wpłynęły między innymi wyższe ceny oleju opałowego, energii elektrycznej, czynszów oraz odsetek od kredytów hipotecznych.
Szczególnie mocno wzrosła cena oleju opałowego do ogrzewania domów – aż o 44 proc. w ciągu roku. Ceny benzyny zwiększyły się o 9 proc., a oleju napędowego o 15 proc. Energia elektryczna podrożała natomiast o 8 proc.
Dla wielu rodzin oznacza to znacznie wyższe rachunki właśnie w momencie, gdy rozpoczyna się sezon grzewczy.
Droższy transport oznacza kolejne podwyżki
Rosnące ceny paliw nie pozostają bez wpływu na resztę gospodarki. Transport w sierpniu był o 5,4 proc. droższy niż rok wcześniej.
Wyższe koszty paliwa zwiększają wydatki firm transportowych, dostawców i przedsiębiorstw korzystających z samochodów. W praktyce część tych kosztów może być następnie przenoszona na klientów poprzez wyższe ceny towarów i usług.
W sierpniu ceny transportu wzrosły również w ujęciu miesięcznym – o 3 proc. – głównie za sprawą benzyny i oleju napędowego.
Droższa edukacja i mieszkanie
Nie tylko energia i paliwo zwiększają wydatki mieszkańców Irlandii.
Największy roczny wzrost spośród głównych kategorii odnotowano w usługach edukacyjnych – 8,9 proc. CSO wskazuje, że ma to związek przede wszystkim ze wzrostem kosztów dotyczących edukacji na poziomie trzecim, który wszedł w życie od października 2025 roku.
Jednocześnie gospodarstwa domowe nadal mierzą się z wysokimi kosztami mieszkaniowymi. Wyższe czynsze, koszty energii oraz odsetki od kredytów hipotecznych sprawiają, że coraz większa część miesięcznych dochodów musi być przeznaczana na podstawowe potrzeby.
Czy ceny będą dalej rosły?
Niepokój budzi fakt, że wzrost cen energii może z czasem przełożyć się na kolejne sektory gospodarki.
Już teraz przedsiębiorstwa płacą więcej za paliwo, transport i energię. Jeżeli wysokie koszty utrzymają się przez dłuższy czas, firmy mogą próbować rekompensować je poprzez podnoszenie cen swoich produktów i usług.
To z kolei oznacza ryzyko tzw. drugiej rundy efektów inflacyjnych – początkowy wzrost cen energii zaczyna stopniowo wpływać na ceny w innych częściach gospodarki.
Według najnowszych danych CSO inflacja z wyłączeniem energii i nieprzetworzonej żywności wyniosła w sierpniu 2,9 proc., co pokazuje, że presja cenowa nie ogranicza się wyłącznie do rachunków za energię.
Dla rodzin nadchodzi trudniejsza jesień
Dla przeciętnego gospodarstwa domowego najważniejsza jest nie sama liczba przedstawiająca inflację, ale to, ile pieniędzy pozostaje po opłaceniu rachunków.
Wyższe koszty ogrzewania, energii elektrycznej, paliwa, czynszu, kredytu czy edukacji oznaczają mniej pieniędzy na pozostałe wydatki. Szczególnie mocno odczują to osoby, które już teraz mają niewielki margines w domowym budżecie.
Sierpniowe dane pokazują więc, że problem wysokich kosztów życia w Irlandii wciąż nie został rozwiązany. Wręcz przeciwnie – inflacja ponownie przyspieszyła, a rosnące ceny energii mogą w kolejnych miesiącach wywierać presję na ceny kolejnych produktów i usług.
Dla mieszkańców Irlandii oznacza to jedno: jesień może przynieść dalszą walkę o utrzymanie domowych budżetów pod kontrolą.
