Irlandzkie gospodarstwa domowe mogą w kolejnych miesiącach ponownie odczuć presję na ceny żywności. Najnowszy raport Economic and Social Research Institute (ESRI) wskazuje, że rosnące ceny energii mogą z czasem przełożyć się na wyższe koszty produkcji, transportu i sprzedaży żywności.
ESRI prognozuje, że inflacja w Irlandii wyniesie 3,6 proc. w 2026 roku, a w 2027 roku pozostanie podwyższona i osiągnie około 3,3 proc. (ESRI)
Energia może ponownie uderzyć w ceny żywności
Jednym z głównych powodów niepokoju są międzynarodowe ceny ropy i gazu. Irlandia jest szczególnie narażona na ich zmiany, ponieważ w dużym stopniu polega na importowanych paliwach kopalnych.
Według ESRI wyższe ceny energii nie muszą natychmiast powodować wzrostu cen wszystkich produktów. Istnieje jednak ryzyko tzw. efektów drugiej rundy – wyższe koszty energii mogą stopniowo zwiększać koszty działalności przedsiębiorstw, a następnie być przenoszone na konsumentów. (ESRI)
Dotyczy to między innymi sektora spożywczego. Produkcja, chłodzenie, magazynowanie, przetwarzanie i transport żywności wymagają dużych ilości energii i paliwa.
Pogoda kolejnym zagrożeniem
ESRI zwraca również uwagę na ryzyko związane z nieprzewidywalnymi i poważnymi zjawiskami pogodowymi.
Susze, powodzie, ekstremalne temperatury czy inne anomalie pogodowe mogą ograniczać produkcję rolną i powodować wzrost cen surowców. Jeżeli jednocześnie rosną koszty energii i transportu, presja na ceny produktów spożywczych może być jeszcze większa. (RTE)
Nie oznacza to, że każdy produkt w irlandzkich sklepach automatycznie zdrożeje. ESRI wskazuje jednak na możliwość zwiększenia presji cenowej w kolejnych miesiącach.
Irlandia już odczuwa wyższe koszty energii
Problem nie ogranicza się do prognoz. Według najnowszej analizy ESRI hurtowe ceny energii elektrycznej w sierpniu były o 77 proc. wyższe niż rok wcześniej.
Jednocześnie główni dostawcy energii podnieśli od marca ceny gazu i energii elektrycznej dla gospodarstw domowych o około 8–11 proc. (TheJournal.ie)
Dla rodzin oznacza to presję na budżety domowe nie tylko poprzez rachunki za prąd i gaz. Jeżeli wyższe koszty energii zostaną przeniesione na firmy, mogą pojawić się również w cenach produktów i usług.
Inflacja nadal powyżej celu
Prognoza ESRI zakłada, że inflacja pozostanie wyraźnie podwyższona. Instytut przewiduje 3,6 proc. w 2026 roku i 3,3 proc. w 2027 roku. (ESRI)
To oznacza, że nawet jeżeli tempo wzrostu cen będzie niższe niż w okresach największej inflacji, gospodarstwa domowe nadal będą płaciły więcej za wiele produktów i usług niż wcześniej.
Dla konsumentów szczególnie odczuwalne są ceny podstawowych artykułów spożywczych, ponieważ wydatków na żywność nie można łatwo wyeliminować z domowego budżetu.
Ceny żywności mogą reagować z opóźnieniem
Istotne jest również to, że wpływ wyższych cen paliw i energii na żywność nie musi być natychmiastowy.
Wcześniejsze analizy ESRI wskazywały, że zależność między cenami paliwa a cenami żywności jest najsilniejsza po około 8–10 miesiącach. Oznacza to, że część skutków wcześniejszych wzrostów cen energii może pojawiać się w gospodarce z opóźnieniem. (ESRI)
Dlatego sytuacja na rynku energii pozostaje ważna również dla przyszłych cen w supermarketach.
Co to oznacza dla mieszkańców Irlandii?
Dla gospodarstw domowych najważniejsza jest kumulacja różnych kosztów. Wyższe rachunki za energię, paliwo, mieszkanie i żywność mogą razem wywierać znacznie większą presję na budżet niż pojedyncza podwyżka.
Najnowsza prognoza ESRI pokazuje jednocześnie, że irlandzka gospodarka nadal ma rosnąć. Według instytutu zmodyfikowany popyt krajowy, który lepiej pokazuje kondycję krajowej gospodarki, ma wzrosnąć o 2,6 proc. w 2026 roku i 3,4 proc. w 2027 roku. (ESRI)
Problemem pozostaje jednak to, że wzrost gospodarczy nie musi oznaczać szybkiego spadku kosztów życia.
Najważniejsze dla konsumentów
ESRI nie prognozuje konkretnej podwyżki cen każdego produktu spożywczego. Ostrzega natomiast, że utrzymujące się wysokie ceny energii, paliw oraz ryzyko związane z pogodą mogą w kolejnych miesiącach zwiększać presję inflacyjną, również w sektorze żywności.
Dla mieszkańców Irlandii oznacza to, że ceny w supermarketach pozostaną jednym z ważnych tematów związanych z kosztami życia, szczególnie przed Budget 2027.
