Irlandzki rząd chce tymczasowo złagodzić zasady dotyczące zatrudniania pracowników spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zmiana ma pomóc przede wszystkim placówkom ochrony zdrowia i opieki społecznej, które mają coraz większe problemy z obsadzeniem wolnych stanowisk.
Koniec sztywnej zasady 50:50?
Obecnie obowiązuje tzw. „50:50 rule”. W uproszczeniu oznacza ona, że pracodawca korzystający z systemu zezwoleń na pracę musi mieć co najmniej 50 proc. pracowników będących obywatelami Irlandii, EOG, Wielkiej Brytanii lub Szwajcarii.
Problem jest szczególnie widoczny w sektorze opieki. Domy opieki, firmy świadczące opiekę domową oraz placówki zajmujące się osobami z niepełnosprawnościami w dużym stopniu korzystają z pracowników międzynarodowych. Jednym z najbardziej dotkniętych brakami kadrowymi stanowisk są healthcare assistants, czyli pracownicy wspierający opiekę nad pacjentami i osobami starszymi. (The Irish Times)
Rząd chce rozwiązania tymczasowego
Minister przedsiębiorczości Peter Burke przedstawił rządowi propozycję zmian mających umożliwić większą elastyczność w stosowaniu zasady 50:50 w sektorze ochrony zdrowia.
Nie chodzi jednak o całkowite zniesienie ograniczeń dotyczących pracowników spoza EOG. Według informacji przedstawionych przed posiedzeniem rządu rozwiązanie ma być tymczasowe i obowiązywać do czasu wyszkolenia większej liczby pracowników w Irlandii.
Rząd wskazuje, że obecne braki kadrowe zaczynają wpływać na funkcjonowanie podstawowych usług. Szczególnie trudna sytuacja występuje w nursing homes, home care oraz disability services. (The Irish Times)
Ponad 12 tys. zezwoleń na pracę
Skala zapotrzebowania na pracowników zagranicznych jest znacząca. W 2024 roku wydano ponad 12 tys. zezwoleń na pracę związanych z sektorem ochrony zdrowia.
W maju tego roku przeprowadzony został przegląd zasady 50:50. Wskazano w nim, że jej stosowanie w części sektora zdrowotnego może przyczyniać się do powstawania niedoborów personelu i stwarzać problemy z zapewnieniem ciągłości opieki. (The Irish Times)
Co zmiana oznacza dla pracowników spoza UE?
Dla osób spoza EOG może to oznaczać większe możliwości legalnego zatrudnienia w irlandzkiej ochronie zdrowia i opiece społecznej, szczególnie tam, gdzie pracodawcy nie są w stanie znaleźć wystarczającej liczby pracowników na lokalnym rynku.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba spoza EOG będzie mogła automatycznie podjąć pracę w Irlandii. Nadal obowiązują przepisy dotyczące zezwoleń na pracę, odpowiednich kwalifikacji oraz prawa pobytu i pracy. (Enterprise Ireland)
Irlandzki system zezwoleń nadal zakłada, że w pierwszej kolejności należy wykorzystywać dostępnych pracowników z Irlandii i EOG, a rekrutacja spoza EOG ma uzupełniać braki tam, gdzie nie można ich szybko zaspokoić poprzez lokalne zatrudnienie i szkolenia. (Enterprise Ireland)
Dlaczego właśnie teraz?
Irlandia od kilku lat mierzy się z rosnącym zapotrzebowaniem na pracowników w ochronie zdrowia i opiece nad osobami starszymi. Jednocześnie społeczeństwo się starzeje, a liczba osób potrzebujących usług opiekuńczych rośnie.
Rząd stoi więc przed podwójnym wyzwaniem: z jednej strony chce zwiększać liczbę pracowników wyszkolonych w Irlandii, a z drugiej potrzebuje natychmiast uzupełniać wakaty, aby zapewnić funkcjonowanie usług.
Tymczasowe poluzowanie zasady 50:50 ma być odpowiedzią na tę lukę.
To nie jedyna zmiana w zatrudnianiu cudzoziemców
Dzisiejsza decyzja wpisuje się w szersze zmiany irlandzkiego systemu employment permits. Już wcześniej w 2026 roku rząd rozszerzył listę zawodów, w których możliwe jest uzyskanie zezwoleń dla pracowników spoza EOG.
Zmiany objęły m.in. wybrane zawody związane z ochroną zdrowia, budownictwem, transportem i sektorem rolno-spożywczym. Wprowadzono również lub odnowiono limity dla niektórych zawodów, w tym części stanowisk w hotelarstwie, gastronomii, opiece domowej i transporcie. (Enterprise Ireland)
Co dalej?
Proponowane złagodzenie zasady 50:50 jest przede wszystkim odpowiedzią na konkretny problem kadrowy w ochronie zdrowia i opiece. Rząd podkreśla, że długoterminowym rozwiązaniem ma pozostać szkolenie i aktywizacja pracowników mieszkających w Irlandii.
Dla pracodawców oznacza to potencjalnie większą elastyczność w rekrutacji, a dla pracowników spoza EOG — możliwość pojawienia się dodatkowych ofert pracy. Jednocześnie osoby zainteresowane pracą w Irlandii nadal muszą spełniać wymagania dotyczące konkretnego rodzaju employment permit oraz prawa do pobytu i pracy.
