Irlandzka służba zdrowia wchodzi w okres jesienno-zimowy z bardzo dużą presją na szpitale. We wrześniu ponad 12 tys. pacjentów było leczonych w miejscach, które nie są przeznaczone do zapewnienia standardowej opieki szpitalnej.

Organizacja pielęgniarek i położnych ostrzega, że najtrudniejsza część sezonu zimowego dopiero się zaczyna.

Dane opublikowane przez Irish Nurses and Midwives Organisation (INMO) pokazują skalę problemu. We wrześniu 12 274 pacjentów było leczonych w tzw. „inappropriate locations” – między innymi na szpitalnych korytarzach, w innych częściach oddziałów czy na wózkach, gdy brakowało odpowiednich łóżek. Był to najgorszy wrzesień pod względem zatłoczenia szpitali w historii prowadzonego zestawienia. 

Zima jeszcze się nie zaczęła, a szpitale już są pod presją

Największą liczbę takich przypadków odnotowano w University Hospital Limerick – 1 994 pacjentów. Kolejne miejsca zajęły University Hospital Galway z 1 061 pacjentami oraz Cork University Hospital z 1 008. W St Vincent’s University Hospital było ich 895, a w Sligo University Hospital – 884. 

INMO zwraca uwagę, że sytuacja jest szczególnie niepokojąca, ponieważ tradycyjny zimowy wzrost liczby pacjentów w ostrych przypadkach jeszcze na dobre się nie rozpoczął.

Organizacja wezwała HSE do natychmiastowego przedstawienia planu działania na sezon zimowy 2026/27 oraz zwiększenia zatrudnienia. Jej zdaniem otwieranie dodatkowych miejsc dla pacjentów bez odpowiedniej liczby pracowników nie rozwiąże problemu. 

Setki osób czekają na łóżko

Codzienne dane HSE pokazują, że problem nie jest wyłącznie statystyką dotyczącą całego miesiąca.

W porannym raporcie z 1 października HSE wykazał 352 pacjentów oczekujących na wózkach, z czego 260 znajdowało się na oddziałach ratunkowych, a 92 na innych oddziałach szpitalnych. 39 osób czekało już ponad 24 godziny, a wśród osób powyżej 75. roku życia dziewięć przekroczyło ten czas. 

To oznacza, że dla części pacjentów wizyta w szpitalu może oznaczać nie tylko oczekiwanie na lekarza, ale również wielogodzinne oczekiwanie na miejsce, w którym będą mogli otrzymać dalszą opiekę.

Kolejki zaczynają się długo przed szpitalnymi drzwiami

Problem irlandzkiej służby zdrowia nie ogranicza się jednak do oddziałów ratunkowych.

Według najnowszych danych NTPF na koniec sierpnia na listach oczekujących znajdowało się 687 839 osób oczekujących na pierwszą konsultację ambulatoryjną. Kolejne 114 921 osób czekało na leczenie jako pacjent hospitalizowany lub w trybie day case, a 42 726 na endoskopię przewodu pokarmowego. 

HSE podkreśla, że listy oczekujących dotyczą planowanej opieki i nie obejmują pacjentów korzystających z pomocy w nagłych przypadkach. Czas oczekiwania zależy między innymi od pilności przypadku, liczby osób oczekujących oraz dostępnych możliwości danego szpitala. 

Dla pacjenta oznacza to, że problemy mogą pojawić się na różnych etapach: od skierowania przez GP, poprzez pierwszą konsultację specjalistyczną, aż po zabieg lub leczenie.

Co może przynieść najbliższa zima?

Jesień i zima tradycyjnie zwiększają presję na system ochrony zdrowia. Więcej infekcji układu oddechowego, grypy i COVID-19 oznacza większą liczbę osób wymagających konsultacji, leczenia lub hospitalizacji.

Dla osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi sezon zimowy może być szczególnie trudny. HSE wskazuje między innymi na zwiększone ryzyko komplikacji związanych z grypą i infekcjami u osób cierpiących na astmę, COPD, cukrzycę, choroby nerek, niewydolność serca czy nowotwory. 

Dlatego służba zdrowia zachęca osoby należące do grup ryzyka do odpowiedniego przygotowania się przed sezonem zimowym, w tym do korzystania ze szczepień zgodnie z obowiązującymi zaleceniami, regularnego przyjmowania leków i wcześniejszego kontaktu z GP lub farmaceutą w przypadku pogorszenia stanu zdrowia. 

Co pacjent powinien wiedzieć?

W sytuacji, gdy problem zdrowotny nie jest bezpośrednim zagrożeniem życia, warto pamiętać, że Emergency Department nie zawsze jest najlepszym pierwszym miejscem kontaktu z systemem ochrony zdrowia.

HSE wskazuje na możliwość kontaktu z GP, lekarzem GP poza standardowymi godzinami pracy lub farmaceutą. W sytuacji poważnego zagrożenia życia należy natomiast dzwonić pod 112 lub 999. 

Pacjenci oczekujący na planowane leczenie mogą również sprawdzać dostępne na stronie HSE szacunkowe czasy oczekiwania. HSE zaznacza jednak, że są to wartości orientacyjne, a rzeczywisty czas może być krótszy lub dłuższy w zależności od indywidualnej sytuacji i pilności leczenia. 

Największym wyzwaniem będą pacjenci

Wrześniowe dane pokazują problem systemowy: irlandzkie szpitale już przed rozpoczęciem najtrudniejszej części sezonu zimowego funkcjonują przy bardzo dużym obciążeniu.

Dla pacjentów oznacza to możliwość dłuższego oczekiwania, większego zatłoczenia oddziałów ratunkowych i opóźnień w przyjęciu do szpitala lub wypisie. HSE publikuje codziennie dane dotyczące liczby osób oczekujących na łóżko, dzięki czemu sytuację można śledzić na bieżąco. 

Pytanie na najbliższe miesiące brzmi więc nie tylko, ilu pacjentów trafi do irlandzkich szpitali, ale przede wszystkim czy system będzie miał wystarczającą liczbę łóżek, personelu i miejsc, aby zapewnić im odpowiednią opiekę.

Źródła: Irish Examiner, INMO, HSE, NTPF. Dane dotyczące kolejek i zatłoczenia odnoszą się do najnowszych dostępnych informacji z września i października 2026 r.