Kryzys mieszkaniowy w Irlandii się pogłębia. HAP przestaje działać – w całym kraju znaleziono zaledwie 20 mieszkań w limicie programu.
Program Housing Assistance Payment (HAP), który miał pomagać osobom o niższych dochodach w wynajmie mieszkań, coraz częściej okazuje się niewystarczający. Najnowszy raport organizacji Simon Communities of Ireland pokazuje alarmującą sytuację – w czerwcu w 16 badanych regionach Irlandii dostępnych było jedynie 20 nieruchomości spełniających limity programu HAP.
To kolejny sygnał, że kryzys mieszkaniowy w Irlandii osiąga poziom, który utrudnia tysiącom rodzin znalezienie dachu nad głową.
Czym jest HAP?
Housing Assistance Payment (HAP) to program wsparcia dla osób o niskich dochodach. W jego ramach samorządy lokalne opłacają część czynszu bezpośrednio właścicielowi nieruchomości, natomiast najemca wnosi niewielką opłatę uzależnioną od swoich dochodów.
Problem polega na tym, że właściciel może przystąpić do programu tylko wtedy, gdy wysokość czynszu mieści się w ustalonych przez państwo limitach. A te od kilku lat nie nadążają za gwałtownym wzrostem cen wynajmu.
Tylko 20 mieszkań w całej analizie
Według najnowszego raportu Locked Out of the Market, przygotowanego przez Simon Communities of Ireland, podczas trzech dni monitoringu w czerwcu przeanalizowano 16 największych rynków najmu w kraju.
Wyniki są bardzo niepokojące:
- dostępnych było 1 303 mieszkań i domów do wynajęcia na rynku prywatnym,
- tylko 20 z nich mieściło się w limitach programu HAP,
- 17 nieruchomości znajdowało się w Dublinie,
- pozostałe 3 były w hrabstwie Kildare,
- w pozostałych 13 badanych lokalizacjach nie znaleziono ani jednej nieruchomości dostępnej w ramach HAP. (RTE)
Coraz więcej ofert, ale nie dla osób korzystających z HAP
Co ciekawe, liczba mieszkań dostępnych na rynku wzrosła o około 22% w porównaniu z marcem 2026 roku oraz o 33% względem ubiegłego roku.
Nie oznacza to jednak poprawy sytuacji dla osób korzystających z pomocy państwa. Czynsze wzrosły do poziomu, którego limity HAP po prostu nie odzwierciedlają. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli mieszkań jest więcej, większość beneficjentów programu nie może z nich skorzystać. (RTE)
Organizacje społeczne apelują o pilne zmiany
Dyrektor wykonawcza Simon Communities of Ireland, Ber Grogan, nie pozostawia złudzeń:
„HAP nie działa. Ludzie są wykluczeni z rynku najmu każdego dnia. Najprostszym rozwiązaniem, które można wprowadzić natychmiast, jest podniesienie limitów programu HAP.”
Organizacja przypomina również, że ministerstwo zapowiedziało przegląd programu już niemal rok temu, jednak do tej pory nie przedstawiono jego wyników ani planowanych zmian. (RTE)
Co oznacza to dla Polaków mieszkających w Irlandii?
Problem dotyczy również wielu Polaków mieszkających w Irlandii, zwłaszcza osób:
- samotnie wychowujących dzieci,
- pracujących za minimalne lub niewiele wyższe wynagrodzenie,
- rozpoczynających nowe życie po rozstaniu lub utracie pracy,
- oczekujących na przydział mieszkania socjalnego.
W wielu przypadkach znalezienie mieszkania spełniającego limity HAP graniczy dziś z cudem. Część rodzin zmuszona jest dopłacać do czynszu z własnej kieszeni, zadłużać się lub pozostawać w tymczasowym zakwaterowaniu.
Czy Budżet 2027 przyniesie zmiany?
Eksperci i organizacje zajmujące się problemem bezdomności oczekują, że rząd uwzględni podwyższenie limitów HAP w Budżecie 2027. Bez dostosowania programu do realnych cen najmu jego skuteczność będzie nadal spadać, a liczba osób zagrożonych bezdomnością może wzrosnąć.
Na razie jednak tysiące rodzin pozostają praktycznie wykluczone z prywatnego rynku najmu, mimo że formalnie kwalifikują się do pomocy państwa. (RTE)
