Wysokie koszty prywatnych konsultacji w Irlandii sprawiają, że wiele osób odkłada decyzję o skorzystaniu z pomocy specjalisty. Tymczasem w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia HSE oraz organizacji pozarządowych można uzyskać bezpłatną lub niskopłatną terapię psychologiczną, opiekę psychiatryczną oraz wsparcie kryzysowe – w wielu przypadkach bez skierowania, a także w języku polskim.
Pierwszy krok: wizyta u lekarza rodzinnego (GP) i opieka psychiatryczna HSE
Podstawową ścieżką dostępu do specjalistycznego leczenia w irlandzkim systemie ochrony zdrowia (Health Service Executive – HSE) jest wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, czyli GP (General Practitioner). Lekarz może ocenić stan pacjenta, wdrożyć podstawowe leczenie farmakologiczne lub wystawić skierowanie do lokalnego zespołu zdrowia psychicznego (Community Mental Health Team), w którego skład wchodzą między innymi psychiatrzy, psycholodzy kliniczni oraz pielęgniarki psychiatryczne.
Osoby posiadające kartę medyczną Medical Card lub kartę GP Visit Card korzystają z wizyt u lekarza rodzinnego bezpłatnie. Bezpłatna jest również sama opieka psychiatryczna oraz leczenie w ramach publicznych poradni i szpitali HSE – niezależnie od posiadania karty medycznej.
Warto pamiętać, że w przypadku słabszej znajomości języka angielskiego pacjent ma prawo poprosić o bezpłatnego tłumacza na wizytę u lekarza GP lub w poradni specjalistycznej HSE. Chęć skorzystania z usługi tłumaczeniowej należy zgłosić odpowiednio wcześniej podczas rejestracji wizyty.
Bezpłatna psychoterapia w ramach National Counselling Service (NCS)
HSE prowadzi ogólnokrajowy program National Counselling Service (NCS), który oferuje bezpłatną, krótkoterminową terapię rozmową dla osób dorosłych (powyżej 18. roku życia) zmagających się między innymi z depresją, lękiem, żałobą czy trudnościami życiowymi.
Z darmowych sesji w ramach NCS mogą skorzystać osoby posiadające pełną kartę Medical Card (karta GP Visit Card nie uprawnia do tego programu). Skierowanie może wystawić lekarz rodzinny, ale w wielu regionach kraju pacjenci mogą zgłosić się samodzielnie (self-referral), dzwoniąc na infolinię informacyjną HSE pod bezpłatny numer 1800 111 888.
Tania i darmowa terapia w organizacjach pozarządowych (również po polsku)
Ze względu na czas oczekiwania w publicznym systemie, bardzo popularnym rozwiązaniem w Irlandii są organizacje non-profit współpracujące z HSE. Oferują one terapię za darmo lub za opłatą dostosowaną do zarobków pacjenta (tzw. low-cost counselling), często bez konieczności posiadania skierowania.
- MyMind – jedna z największych organizacji non-profit oferujących terapię stacjonarną (m.in. w Dublinie, Cork i Limerick) oraz online. MyMind zatrudnia również polskojęzycznych terapeutów. Osoby o niższych dochodach (np. studenci, bezrobotni, posiadacze karty medycznej) mogą skorzystać z obniżonych stawek za sesję. Dodatkowo mężczyźni mogą uzyskać kod od lekarza GP uprawniający do 6 bezpłatnych sesji.
- Fundacja Barka IE – organizacja wspierająca migrantów z Europy Środkowo-Wschodniej w Irlandii. Prowadzi programy wsparcia psychologicznego, konsultacje oraz działania pomocowe w języku polskim dla osób w trudnej sytuacji życiowej.
- Turn2Me – organizacja oferująca dorosłym mieszkańcom Irlandii bezpłatne sesje terapii online oraz grupy wsparcia prowadzone przez wykwalifikowanych specjalistów.
- Pieta – zapewnia całkowicie bezpłatną terapię (bez skierowania) dla osób z myślami samobójczymi, dokonujących samookaleczeń oraz dla rodzin po stracie bliskiej osoby w wyniku samobójstwa.
- Jigsaw – darmowe wsparcie psychologiczne i doradztwo dla młodych ludzi w wieku od 12 do 25 lat oraz ich rodziców, dostępne stacjonarnie w kilkunastu ośrodkach i online.
- Aware – bezpłatne grupy wsparcia, programy edukacyjne oraz infolinia dla osób zmagających się z depresją, stanami lękowymi i chorobą afektywną dwubiegunową.
Zestawienie najważniejszych form wsparcia w Irlandii
| Instytucja / Organizacja | Zakres pomocy | Koszt i warunki | Kontakt / Strona |
|---|---|---|---|
| HSE – Your Mental Health | Informacja o lokalnych usługach i skierowaniach | Bezpłatnie dla wszystkich | Tel. 1800 111 888 (24/7) |
| National Counselling Service | Psychoterapia indywidualna dla dorosłych | Bezpłatnie z kartą Medical Card | Przez GP lub tel. 1800 111 888 |
| MyMind | Psychoterapia online i stacjonarna (także po polsku) | Obniżone stawki (low-cost) lub 6 darmowych sesji dla mężczyzn (kod od GP) | Tel. 0818 500 800 / mymind.org |
| Pieta | Terapia w kryzysie samobójczym i po stracie | Bezpłatnie, bez skierowania | Tel. 1800 247 247 (24/7) / SMS HELP na 51444 |
| Turn2Me | Terapia indywidualna online i grupy wsparcia | Bezpłatnie dla mieszkańców Irlandii | turn2me.ie |
| Jigsaw | Pomoc psychologiczna dla młodzieży (12–25 lat) | Bezpłatnie, bez skierowania | jigsaw.ie |
Gdzie szukać natychmiastowej pomocy w kryzysie?
W sytuacji nagłego załamania psychicznego nie trzeba czekać na wizytę u lekarza rodzinnego. W Irlandii przez całą dobę działają bezpłatne i poufne kanały pomocy kryzysowej:
- Samaritans Ireland – całodobowy, anonimowy telefon zaufania pod bezpłatnym numerem 116 123 (również e-mail:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ). - Text About It (50808) – darmowe wsparcie tekstowe 24/7 za pośrednictwem SMS-a o treści HELLO wysłanego na numer 50808.
- Employee Assistance Programme (EAP) – wielu pracodawców w Irlandii zapewnia swoim pracownikom oraz ich rodzinom darmowy pakiet sesji z psychologiem (często również w języku polskim) w ramach programu wsparcia pracowniczego. Informacje na ten temat można uzyskać w dziale kadr (HR) swojej firmy.
- Nagłe zagrożenie życia – należy natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy 112 lub 999 albo zgłosić się bezpośrednio na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy (Emergency Department), gdzie dyżurują zespoły interwencji kryzysowej.
Źródła
- Health Service Executive (HSE) – Getting free and low cost talk therapy
- Health Service Executive (HSE) – Organisations that provide mental health supports and services
- Citizens Information – Mental health services in Ireland
- MyMind – Centre for Mental Wellbeing




