Sobota, 3 października 2026 

Do wtorkowego Budżetu 2027 zostały już tylko trzy dni i właśnie wokół niego koncentruje się dziś duża część irlandzkich mediów. Równocześnie narasta spór płacowy w sektorze publicznym, od dziś obowiązuje zakaz jazdy e-hulajnogami dla osób poniżej 18 lat, a planowane zmiany w obywatelstwie wywołują coraz więcej obaw wśród migrantów. Nie brakuje też ważnych informacji dotyczących najmu, energii i sytuacji w Irlandii Północnej.

Budżet 2027: większość ulg może być mniejsza, niż oczekiwano

Wtorkowy budżet będzie kluczowym wydarzeniem przyszłego tygodnia. Najnowsze informacje wskazują, że przeciętny pracownik może otrzymać z tytułu zmian podatkowych zaledwie kilkaset euro rocznie, a nie zapowiadane wcześniej bardziej znaczące ulgi. Pod uwagę brane jest m.in. podniesienie progu wejścia w 40-procentową stawkę podatku z €44 tys. do około €46 tys. 

Jednocześnie rząd rozważa zwiększenie Rent Tax Credit, który obecnie wynosi maksymalnie €1000 dla jednej osoby i €2000 dla pary rozliczanej wspólnie. Pojawiają się oczekiwania podwyżki o co najmniej €250. Dla osób wynajmujących mieszkania może to być jedna z najbardziej odczuwalnych zmian. 

W centrum uwagi pozostają również ceny paliwa i ogrzewania. Rząd chce przedłużyć obniżki akcyzy na benzynę i diesel, a jednocześnie możliwe jest ograniczenie podatku węglowego na olej opałowy. Rozważane jest też rozszerzenie Fuel Allowance.

Na razie nic nie wskazuje natomiast na powrót powszechnych jednorazowych kredytów energetycznych dla wszystkich gospodarstw. 

Budżet zostanie przedstawiony we wtorek 6 października o godz. 13:00. 

Nauczyciele zaostrzają protest. Szkoły mogą otwierać się później

Spór płacowy w sektorze publicznym wchodzi w kolejną fazę. Od poniedziałku nauczyciele szkół podstawowych zrzeszeni w INTO mają przestać zapewniać opiekę nad dziećmi przed rozpoczęciem i po zakończeniu oficjalnych godzin lekcyjnych, tam gdzie wykorzystywane były dodatkowe godziny wynikające z wcześniejszych porozumień. 

Oznacza to, że część szkół może nie być w stanie przyjmować dzieci wcześniej rano, jeśli nie zapewni odpowiedniej opieki w tym czasie. Dla pracujących rodziców może to oznaczać konieczność zmiany organizacji dnia.

INTO reprezentuje ponad 46 tys. nauczycieli szkół podstawowych. Związek zapowiada, że jeśli rząd nie rozpocznie negocjacji w sprawie nowego porozumienia płacowego, 14 października może dojść do 24-godzinnego strajku. 

To szczególnie istotne dla polskich rodzin, których dzieci uczęszczają do irlandzkich szkół podstawowych.

Ważna zmiana: osoby poniżej 18 lat nie mogą jeździć e-hulajnogami

Od 3 października osoby poniżej 18. roku życia nie mogą korzystać z e-hulajnóg w miejscach publicznych w Irlandii. To kolejny etap zaostrzania przepisów dotyczących tych pojazdów. 

Nowe przepisy wprowadzono po rosnącej liczbie poważnych wypadków. Children’s Health Ireland informowało wcześniej, że e-hulajnogi stały się główną przyczyną urazów mózgu wśród dzieci przyjmowanych na neurochirurgię w Temple Street.

Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Transportu w tym roku podjęto już 793 postępowania dotyczące e-hulajnóg, a Gardaí zatrzymała 1412 takich pojazdów. 

Minimalny wiek użytkownika wynosi obecnie 18 lat. Obowiązkowe są także kask i odzież odblaskowa, a maksymalna prędkość wynosi 20 km/h.

Eksmisja pod pretekstem zamieszkania, a później najem krótkoterminowy. Landlord zapłaci prawie €20 tys.

Ważne orzeczenie dla najemców zapadło w sprawie mieszkania w Dublinie. Trybunał Residential Tenancies Board nakazał właścicielce nieruchomości wypłatę €19 522,50 byłemu najemcy po tym, jak mieszkanie zostało odzyskane pod pretekstem planowanego zamieszkania właścicielki, a następnie wykorzystywane do krótkoterminowego najmu. 

Najemca płacił wcześniej €1200 miesięcznie. Po opuszczeniu mieszkania musiał wynająć inne lokum, za które przez pewien czas płacił €2650 miesięcznie.

Trybunał uznał, że nawet jeśli pierwotny zamiar właścicielki był rzeczywisty, późniejsza zmiana sytuacji nie zwalniała jej z obowiązku zaoferowania mieszkania poprzedniemu lokatorowi.

To bardzo istotna wiadomość dla najemców. Pokazuje, że powód wskazany w notice of termination ma znaczenie także później, a niewłaściwe wykorzystanie odzyskanej nieruchomości może zakończyć się wysoką rekompensatą. 

Energia nadal pod presją. Europa szuka sposobu na ograniczenie cen paliw

Rosnące koszty energii pozostają jednym z największych problemów przed irlandzkim budżetem. RTÉ analizuje dziś, jak państwa UE próbują reagować na szok cenowy dotyczący ropy, diesla i innych źródeł energii. 

Dla Irlandii problem jest szczególnie istotny, ponieważ wysokie ceny paliw przekładają się na transport, ogrzewanie i ceny towarów. Rząd musi jednocześnie zdecydować, jak długo utrzymywać obniżone podatki paliwowe oraz jak pomagać gospodarstwom domowym bez tworzenia ogromnego kosztu dla budżetu.

Właśnie dlatego energia, paliwo i Fuel Allowance będą jednymi z najważniejszych punktów wtorkowego Budżetu 2027. 

Drumcree: przywódcy kościelni ostrzegają przed zagrożeniem dla procesu pokojowego

Kryzys wokół planowanego marszu Orange Order przez Garvaghy Road w Portadown pozostaje nierozwiązany. Rozmowy zakończyły się bez porozumienia, a spór ma wrócić na drogę sądową w poniedziałek. 

Dziś katolicki arcybiskup Armagh Eamon Martin oraz przedstawiciel Church of Ireland John McDowell wspólnie apelują o spokój, powściągliwość i czas na znalezienie rozwiązania. Ich zdaniem sytuacja jest bardzo delikatna i nie może doprowadzić do podważenia efektów procesu pokojowego. 

Spór trwa już od kilku dni, a policja prowadzi kosztowną operację zabezpieczającą. Wciąż nie doszło jednak do poważnych aktów przemocy.

Coraz więcej osób urodzonych za granicą w irlandzkich siłach zbrojnych

Interesująca informacja dla społeczności imigranckich pojawia się również w kontekście irlandzkich Defence Forces. Według danych uzyskanych przez The Irish Times 13–18% nowych rekrutów od 2022 roku urodziło się poza Irlandią. 

Irlandzkie siły zbrojne chcą zwiększyć liczebność do 11 500 osób do 2028 roku, a rekrutacja osób urodzonych za granicą staje się coraz ważniejszym elementem tego planu.

To pokazuje szerszą zmianę społeczną: osoby z doświadczeniem migracyjnym coraz częściej stają się częścią instytucji państwowych, które jeszcze niedawno były znacznie bardziej jednorodne.

Wrzesień był drugim najcieplejszym w historii pomiarów

Na koniec ważna informacja klimatyczna. Według wstępnych danych Met Éireann wrzesień 2026 był drugim najcieplejszym wrześniem w Irlandii od początku pomiarów.

Średnia temperatura wyniosła 15,22°C, czyli o 1,62°C więcej niż średnia z lat 1991–2020. Cieplejszy był jedynie wrzesień 2021 roku, ze średnią 15,27°C. 

Jednocześnie miesiąc był bardziej deszczowy niż zwykle – spadło średnio 116,8 mm deszczu, czyli 117% normy.

Met Éireann zwraca uwagę, że sześć z dziesięciu najcieplejszych wrześni w historii przypadło na okres od 2001 roku. Tegoroczne lato było z kolei najcieplejszym latem w historii irlandzkich pomiarów. 

Co dziś jest najważniejsze dla Polaków w Irlandii?

Przed nami wyjątkowo ważny tydzień. We wtorek rząd przedstawi Budżet 2027, a jego decyzje mogą bezpośrednio wpłynąć na wysokość podatków, czynszów, rachunków za energię, cen paliwa i kosztów opieki nad dziećmi. 

Dla polskiej społeczności szczególnie istotne pozostają zmiany w obywatelstwie. Ośmioletni okres wymaganej rezydencji może być dużym problemem dla osób, które przyjechały do Irlandii kilka lat temu i planowały naturalizację według dotychczasowych zasad. Dzisiejsze historie migrantów pokazują, że dla części osób nie jest to jedynie kwestia „poczekania trzech lat”, ale realny problem dotyczący dokumentów, pracy i bezpieczeństwa. 

W codziennym życiu warto pamiętać o dwóch zmianach: osoby poniżej 18 lat nie mogą korzystać z e-hulajnóg na drogach publicznych, a od poniedziałku część szkół może zmienić godziny, w których zapewnia opiekę nad dziećmi