Irlandia miała stać się krajem cieplejszych, bardziej energooszczędnych domów i niższych rachunków za ogrzewanie. Tymczasem najnowsze dane pokazują, że realizacja rządowego programu modernizacji budynków pozostaje daleko w tyle za planem. Do 2030 roku pół miliona istniejących domów ma osiągnąć klasę energetyczną co najmniej B2, ale dotychczas zmodernizowano mniej niż 90 tysięcy. Eksperci ostrzegają, że bez przyspieszenia prac osiągnięcie celu będzie praktycznie niemożliwe.
500 tysięcy domów do modernizacji. Postęp jest zdecydowanie za wolny
Irlandzki rząd zobowiązał się do przeprowadzenia głębokiej modernizacji energetycznej 500 tysięcy istniejących domów do końca 2030 roku.
Tak zwany deep retrofit oznacza kompleksowe prace, które mają znacząco ograniczyć zużycie energii w budynku. Mogą obejmować docieplenie ścian i dachów, wymianę okien, poprawę wentylacji oraz instalację bardziej efektywnego ogrzewania.
Docelowo modernizowane nieruchomości powinny osiągnąć klasę B2 lub lepszą w irlandzkim systemie Building Energy Rating (BER).
Według informacji przedstawionych przez RTÉ 8 listopada 2026 roku do tego standardu doprowadzono dotychczas mniej niż 90 tysięcy domów.
Oznacza to, że do osiągnięcia rządowego celu pozostaje ponad 410 tysięcy nieruchomości.
Pompy ciepła również daleko za planem
Jeszcze większe opóźnienia dotyczą instalacji pomp ciepła.
Rządowy plan zakładał montaż 45 tysięcy takich urządzeń do końca 2025 roku. Tymczasem w latach 2019–2025 zainstalowano ich zaledwie 18 580.
Cel na 2030 rok jest znacznie bardziej ambitny i zakłada 400 tysięcy pomp ciepła.
Eksperci zwracają uwagę, że przy obecnym tempie instalacji osiągnięcie takiego wyniku będzie niezwykle trudne.
Pompy ciepła mogą znacząco ograniczyć zużycie paliw kopalnych, ale ich efektywność zależy między innymi od odpowiedniej izolacji budynku i właściwego zaprojektowania całego systemu ogrzewania.
Dlaczego Irlandia nie nadąża?
Według analizy Economic and Social Research Institute (ESRI) jedną z największych przeszkód są koszty.
Kompleksowa modernizacja energetyczna może wymagać znacznych inwestycji, szczególnie w starszych domach, które mają słabą izolację i przestarzałe instalacje.
W raporcie ESRI wskazano, że mediana kosztu głębokiej modernizacji wynosi około 22 914 euro dla mieszkania oraz 66 503 euro dla domu wolnostojącego.
Po uwzględnieniu dostępnych dotacji część kosztów ponoszona przez właścicieli może wynosić od około 16 378 do 42 900 euro, zależnie od rodzaju nieruchomości i zakresu prac.
Są to wartości wynikające z analiz, a nie stały cennik. Rzeczywisty koszt konkretnego remontu może być wyższy lub niższy.
ESRI wskazuje również na skomplikowane procedury, ograniczony dostęp do praktycznych informacji oraz niedobór pracowników budowlanych.
Irlandia musi budować nowe domy i remontować stare
Modernizacja energetyczna budynków odbywa się w czasie, gdy Irlandia zmaga się z poważnym kryzysem mieszkaniowym.
Brakuje mieszkań, a sektor budowlany musi jednocześnie realizować nowe inwestycje oraz remontować istniejące nieruchomości.
Eksperci ESRI zwracają uwagę, że oba zadania konkurują o tych samych wykwalifikowanych pracowników i materiały.
Według szacunków realizacja 50 tysięcy głębokich modernizacji rocznie wymagałaby zaangażowania około 15 tysięcy pracowników.
To poważne wyzwanie dla branży, która już teraz mierzy się z presją związaną z koniecznością zwiększenia liczby budowanych mieszkań.
Ekspertka: powinniśmy lepiej wykorzystywać istniejące budynki
Ali Grehan, przewodnicząca Irish Green Building Council, powiedziała RTÉ, że Irlandia powinna zmienić sposób myślenia o istniejących budynkach.
Jej zdaniem w kraju zbyt często koncentrujemy się na budowaniu nowych obiektów, zamiast odpowiednio wykorzystywać i modernizować te, które już istnieją.
Ekspertka podkreśliła, że remonty powinny być dostosowane do różnych potrzeb mieszkańców, wieku nieruchomości i możliwości finansowych właścicieli.
Zwróciła także uwagę na problem pustostanów i zaniedbanych budynków w centrach irlandzkich miast oraz mniejszych miejscowości.
W jej ocenie pozostawianie istniejących nieruchomości bez wykorzystania jest marnowaniem zasobów, szczególnie w kraju z tak dużym zapotrzebowaniem na mieszkania.
Przykład z Dublina pokazuje, że modernizacja działa
RTÉ przedstawiło przykład Ellis Court w centrum Dublina, gdzie budynki mieszkalne pochodzące z XIX wieku zostały poddane modernizacji energetycznej w 2013 roku.
Kompleks obejmuje 19 mieszkań i trzy domy szeregowe, czyli łącznie 22 gospodarstwa domowe.
Za projekt odpowiadała organizacja mieszkaniowa Tuath Housing we współpracy z architektami.
W trakcie prac poprawiono izolację budynków i zmodernizowano okna. W wielu przypadkach zachowano oryginalne drewniane ramy, instalując w nich podwójne szyby.
Jeden z mieszkańców, Aidan O'Brien, powiedział RTÉ, że po modernizacji jego mieszkanie znacznie lepiej utrzymuje ciepło zimą, a latem pozostaje chłodniejsze.
Dzięki temu może łatwiej kontrolować temperaturę i zużycie energii.
Dlaczego dobra wentylacja jest równie ważna jak izolacja?
Przedstawiciele Tuath Housing podkreślają, że podczas remontowania starych budynków trzeba zachować równowagę pomiędzy izolacją a wentylacją.
Nieprawidłowo przeprowadzona modernizacja może prowadzić do problemów z wilgocią, kondensacją pary wodnej i pleśnią.
Dlatego kompleksowe remonty powinny być planowane przez odpowiednio wykwalifikowanych specjalistów, którzy uwzględnią stan techniczny nieruchomości.
Samo uszczelnienie okien czy docieplenie ścian nie zawsze wystarczy, aby uzyskać bezpieczny i trwały efekt.
Jakie dofinansowanie można otrzymać w Irlandii?
Właściciele nieruchomości mogą korzystać z programów wsparcia oferowanych przez Sustainable Energy Authority of Ireland (SEAI).
Dostępne są między innymi dotacje na izolację poddasza i ścian, instalację pomp ciepła, systemy solarne oraz kompleksową modernizację energetyczną.
Istnieją także programy przeznaczone dla kwalifikujących się gospodarstw domowych o niższych dochodach, w ramach których określone prace mogą zostać wykonane bezpłatnie.
Wysokość wsparcia zależy od rodzaju budynku, wybranych prac i spełnienia warunków programu.
Przed rozpoczęciem remontu warto sprawdzić aktualne zasady oraz wymogi dotyczące wykonawców, ponieważ nie każda inwestycja automatycznie kwalifikuje się do dotacji.
Więcej informacji można znaleźć na stronie SEAI – Home Energy Grants.
A co z osobami wynajmującymi mieszkania?
Dla najemców sytuacja jest bardziej skomplikowana, ponieważ decyzje o większych remontach należą zazwyczaj do właścicieli nieruchomości.
Osoby wynajmujące starsze, słabo izolowane domy mogą ponosić wysokie koszty ogrzewania, nie mając jednocześnie możliwości samodzielnego przeprowadzenia kompleksowej modernizacji.
Eksperci zwracają uwagę na problem rozbieżnych interesów: właściciel musiałby sfinansować remont, podczas gdy bezpośrednie oszczędności na rachunkach odczuwałby najemca.
To jedna z przeszkód, które utrudniają poprawę efektywności energetycznej prywatnego sektora najmu.
Co oznacza to dla Polaków mieszkających w Irlandii?
Wysokie koszty ogrzewania pozostają jednym z istotnych obciążeń dla gospodarstw domowych w Irlandii, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
Dla właścicieli domów modernizacja energetyczna może oznaczać niższe zużycie energii, większy komfort mieszkania i poprawę klasy BER nieruchomości.
Przed podjęciem decyzji warto jednak porównać oferty wykonawców, sprawdzić możliwości dofinansowania oraz ocenić, które prace przyniosą największe korzyści.
Najemcy powinni zwracać uwagę na klasę energetyczną BER podczas poszukiwania mieszkania, ponieważ może ona pomóc oszacować potencjalne koszty ogrzewania.
Czy Irlandia zdąży do 2030 roku?
Obecne dane nie napawają optymizmem. Przy mniej niż 90 tysiącach głęboko zmodernizowanych domów oraz dużych opóźnieniach w instalacji pomp ciepła osiągnięcie celów na 2030 rok wymagałoby bardzo znaczącego przyspieszenia.
Eksperci wskazują, że potrzebne mogą być prostsze procedury, lepszy dostęp do finansowania, większa liczba wykwalifikowanych pracowników oraz bardziej elastyczne programy dostosowane do różnych typów budynków.
Największym wyzwaniem pozostaje jednak dostępność modernizacji dla zwykłych gospodarstw domowych. Bez rozwiązania problemu wysokich kosztów nawet najbardziej ambitne cele klimatyczne mogą pozostać jedynie planami.
Źródła: RTÉ News – Ireland nowhere close to retrofitting targets, 8 listopada 2026; The Irish Times – raport ESRI, 10 marca 2026; SEAI – programy dotacji na modernizację domów.
