Dzieci w wieku zaledwie ośmiu lat są wykorzystywane przez gangi przestępcze w Irlandii do kradzieży, przenoszenia narkotyków i udziału w nielegalnym handlu. Tusla ostrzega przed coraz poważniejszym problemem, a eksperci zwracają uwagę, że młodzi ludzie często nie zdają sobie sprawy, iż sami stają się ofiarami przestępców.
Ośmiolatki na usługach gangów
Irlandzka agencja ochrony dzieci Tusla alarmuje, że zorganizowane grupy przestępcze wykorzystują coraz młodsze osoby do prowadzenia nielegalnej działalności. Problem dotyczy nie tylko nastolatków, ale również dzieci uczęszczających do pierwszych klas szkoły podstawowej.
Przestępcy angażują nieletnich między innymi do kradzieży, dostarczania narkotyków, przenoszenia pieniędzy oraz obserwowania okolicy i ostrzegania przed zbliżającymi się funkcjonariuszami Gardy.
Wykorzystywanie dzieci do przestępstw jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ młode osoby często nie rozumieją konsekwencji swoich działań. Mogą być przekonane, że wykonują drobną przysługę starszemu koledze albo zarabiają łatwe pieniądze.
W rzeczywistości mogą stopniowo uzależniać się od grup przestępczych, które wykorzystują ich wiek, niedojrzałość i trudną sytuację życiową.
Jak przestępcy wciągają dzieci w handel narkotykami?
Proces werbowania dzieci, określany w języku angielskim jako grooming, często rozpoczyna się od budowania zaufania.
Starsze osoby mogą oferować dzieciom pieniądze, prezenty, ubrania albo poczucie przynależności do grupy. Z czasem niewinne z pozoru zadania mogą przeradzać się w coraz poważniejsze przestępstwa.
W niektórych przypadkach dzieci są wykorzystywane jako kurierzy narkotykowi. Przenoszą nielegalne substancje w plecakach, nie wzbudzając podejrzeń osób postronnych.
Wcześniejsze śledztwo programu RTÉ Prime Time ujawniło przypadki dzieci w wieku siedmiu i ośmiu lat, które według relacji osób znających środowisko przestępcze były angażowane do transportowania narkotyków.
Reporterzy zaobserwowali również nastolatków sprzedających narkotyki w centrum Dublina. Niektóre grupy wykorzystywały hulajnogi elektryczne oraz osoby ostrzegające przed patrolami policji.
Tusla ostrzega przed coraz trudniejszą sytuacją
Dyrektor generalna Tusli, Kate Duggan, zwraca uwagę na rosnącą liczbę dzieci wymagających specjalistycznej ochrony. Wśród nich są osoby narażone na wykorzystywanie przez gangi, uzależnienia, przemoc oraz poważne problemy psychiczne.
Szczególnie niepokojąca jest sytuacja dzieci, które potrzebują bezpiecznego zakwaterowania i intensywnej pomocy terapeutycznej.
Według informacji przedstawionych przez Tuslę w Irlandii funkcjonuje obecnie tylko 13 z 26 dostępnych miejsc w specjalistycznych placówkach opieki zamkniętej.
Problemem jest przede wszystkim niedobór wykwalifikowanych pracowników. W takich placówkach opieka nad jednym dzieckiem wymaga zaangażowania wielu specjalistów pracujących przez całą dobę.
Ograniczona liczba miejsc oznacza, że nie wszystkie dzieci wymagające pilnej ochrony mogą otrzymać odpowiednią pomoc w oczekiwanym terminie.
Sąd krytykuje brak odpowiedniej ochrony dzieci
Sytuacja Tusli znalazła się również pod lupą irlandzkich sądów.
W listopadzie High Court formalnie stwierdził, że agencja nie zastosowała się do nakazów sądowych dotyczących umieszczenia trojga szczególnie zagrożonych dzieci w specjalistycznych placówkach.
Choć dzieci ostatecznie otrzymały odpowiednią opiekę, sąd wskazał na powtarzający się problem systemowy.
W innych sprawach rozpatrywanych przez sądy pojawiły się informacje o chłopcach wciąganych w działalność przestępczą i zadłużających się w związku z narkotykami oraz dziewczętach wykorzystywanych seksualnie przez dorosłych.
Przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości podkreślają, że opóźnienia w zapewnianiu ochrony mogą prowadzić do dalszej krzywdy dzieci.
Dlaczego gangi wykorzystują najmłodszych?
Zdaniem ekspertów przestępcy wykorzystują fakt, że dzieci rzadziej wzbudzają podejrzenia podczas przemieszczania się po mieście.
Istotną rolę odgrywają również zależność od starszych członków grupy, presja rówieśnicza i strach przed konsekwencjami odmowy wykonania polecenia.
Niektóre dzieci mogą być zastraszane lub zmuszane do dalszej działalności poprzez fikcyjne albo rzeczywiste długi narkotykowe.
W takich przypadkach granica między osobą uczestniczącą w przestępstwie a ofiarą wykorzystywania staje się szczególnie istotna.
Specjaliści podkreślają, że dzieci wciągane w działalność gangów potrzebują przede wszystkim skutecznej ochrony, wsparcia rodzinnego i możliwości bezpiecznego wycofania się ze środowiska przestępczego.
Co powinni wiedzieć rodzice w Irlandii?
Problem może dotyczyć różnych społeczności, niezależnie od narodowości czy pochodzenia. Dlatego również polskie rodziny mieszkające w Irlandii powinny znać podstawowe sygnały ostrzegawcze.
Niepokój mogą wzbudzać między innymi:
- niewyjaśnione pieniądze, drogie ubrania lub prezenty;
- nagłe zmiany zachowania i ukrywanie nowych znajomości;
- częste nieobecności w szkole lub znikanie z domu;
- kontakty ze znacznie starszymi osobami, których dziecko nie chce wyjaśnić;
- strach przed określonymi osobami, groźby lub presja związana z długami;
- przenoszenie nieznanych paczek lub przedmiotów na prośbę innych osób.
Żaden z tych sygnałów sam w sobie nie oznacza, że dziecko jest wykorzystywane przez gang. Może jednak wskazywać na potrzebę spokojnej rozmowy i dodatkowego wsparcia.
Rodzice, którzy podejrzewają, że ich dziecko jest zagrożone, mogą zwrócić się do Tusli, szkoły lub lokalnego komisariatu Gardy. W przypadku bezpośredniego niebezpieczeństwa należy zadzwonić pod numer 999 lub 112.
Problem, którego nie można ignorować
Ostrzeżenia Tusli pokazują, że walka z przestępczością zorganizowaną nie może ograniczać się wyłącznie do zatrzymywania handlarzy narkotyków.
Równie ważne jest wczesne rozpoznawanie sytuacji, w których dzieci stają się narzędziami w rękach dorosłych przestępców.
Eksperci apelują o lepszą współpracę szkół, Gardy, pracowników socjalnych i organizacji młodzieżowych, a także o zwiększenie dostępności specjalistycznej pomocy.
Najbardziej niepokojący pozostaje wiek dzieci. Ośmiolatek powinien myśleć o szkole i zabawie, a nie o dostarczaniu narkotyków czy wykonywaniu poleceń przestępców.
Źródła: Irish Independent, RTÉ Prime Time, The Journal. Opracowanie własne Irlandia24.com, 12 listopada 2026.
