Dane opublikowane 27 października 2026 roku przez Irish Examiner i EchoLive, na podstawie informacji Cork County Council, pokazują, jak duża jest konkurencja o mieszkania dostępne w programie Cost Rental.

Łącznie w analizowanych programach złożono 1862 zgłoszenia na 85 nieruchomości. Oznacza to średnio niemal 22 zgłoszenia na każde dostępne mieszkanie.

Największe zainteresowanie odnotowano w Carrigtwohill, miejscowości położonej na wschód od Cork.

W pierwszym etapie jednego z programów na osiem mieszkań wpłynęło 268 zgłoszeń. Jeszcze trudniejsza sytuacja wystąpiła w drugim etapie, w którym 683 gospodarstwa domowe ubiegały się o zaledwie 12 nieruchomości.

To prawie 57 zgłoszeń na każde mieszkanie.

W praktyce oznacza to, że nawet osoby spełniające wszystkie wymagania programu mają niewielką szansę na otrzymanie lokalu.

Gdzie zainteresowanie mieszkaniami było największe?

Dane Cork County Council obejmują kilka miejscowości w hrabstwie Cork.

Największą presję widać we wschodniej części hrabstwa Cork, szczególnie w miejscowościach dobrze skomunikowanych z miastem i oferujących dostęp do miejsc pracy.

W zachodniej części hrabstwa zainteresowanie było nieco mniejsze, ale również tam liczba zgłoszeń wielokrotnie przewyższała liczbę dostępnych lokali.

Warto zaznaczyć, że dane dotyczą zgłoszeń do poszczególnych programów. Nie należy traktować ich automatycznie jako liczby 1862 różnych osób, ponieważ jedno gospodarstwo mogło ubiegać się o mieszkanie w więcej niż jednej lokalizacji.

Czym jest Cost Rental i dlaczego tak wiele osób chce z niego korzystać?

Cost Rental to irlandzki program najmu mieszkań, w którym czynsz nie jest ustalany wyłącznie na podstawie cen rynkowych.

Zamiast tego jego wysokość jest powiązana z kosztami budowy, finansowania, zarządzania i utrzymania nieruchomości.

Dzięki wsparciu państwa czynsze początkowe mogą być znacznie niższe niż w przypadku porównywalnych mieszkań wynajmowanych prywatnie.

Program został stworzony przede wszystkim dla osób o średnich dochodach.

Chodzi o gospodarstwa domowe, które nie kwalifikują się do mieszkań socjalnych, ale jednocześnie mają trudności z wynajęciem mieszkania na wolnym rynku.

To szczególnie istotne dla osób pracujących na pełny etat, młodych rodzin oraz par, które nie mają wystarczających oszczędności na zakup własnego domu.

Mieszkania w programie Cost Rental zapewniają również większą stabilność najmu, ponieważ są przeznaczone do długoterminowego zamieszkania.

Ile kosztuje wynajem mieszkania w programie Cost Rental?

Przykładem nowej inwestycji jest osiedle Ard na Sailí w Carrigtwohill, gdzie organizacja Clúid Housing udostępniła w październiku 35 nowych mieszkań i domów typu duplex.

Oferowane czynsze były co najmniej 25% niższe od porównywalnych stawek rynkowych w okolicy.

Miesięczne opłaty wynosiły:

Wszystkie nieruchomości mają klasę energetyczną A, co może pomóc ograniczyć koszty ogrzewania i energii.

Osiedle znajduje się w pobliżu sklepów, szkół oraz stacji kolejowej Carrigtwohill.

Nabór do tego konkretnego programu zakończył się 21 października 2026 roku.

Jest to odrębna inwestycja od programów objętych statystyką 1862 zgłoszeń na 85 mieszkań.

Kto może ubiegać się o mieszkanie Cost Rental?

Program jest dostępny również dla obywateli Polski mieszkających i pracujących w Irlandii, o ile spełniają wymagania danego naboru.

Podstawowe warunki obejmują:

• Roczny dochód gospodarstwa domowego po opodatkowaniu poniżej 59 000 euro poza Dublinem. W Dublinie limit wynosi 66 000 euro.

• Brak własnej nieruchomości.

• Brak korzystania z określonych form wsparcia mieszkaniowego, takich jak HAP lub Rent Supplement.

• Możliwość regularnego opłacania czynszu.

• Odpowiednią wielkość gospodarstwa domowego w stosunku do oferowanego mieszkania.

• Zamieszkiwanie w Irlandii w momencie składania wniosku.

W przypadku niektórych programów obowiązują dodatkowe wymagania.

Wysokość czynszu nie może zazwyczaj przekraczać 35% dochodu netto gospodarstwa domowego.

Przykładowo, aby zakwalifikować się finansowo do mieszkania kosztującego 1500 euro miesięcznie, gospodarstwo domowe powinno wykazać dochód netto wynoszący około 51 430 euro rocznie.

Ostateczna kwalifikacja zależy od zasad konkretnego programu i przedstawionych dokumentów.

Radni alarmują: budujemy zdecydowanie za mało

Wyniki opublikowane przez Cork County Council wywołały reakcję lokalnych polityków.

Radny Eamonn Horgan z Social Democrats, reprezentujący wschodnią część hrabstwa Cork, ocenił, że liczby są alarmujące, choć nie stanowią zaskoczenia.

Zwrócił uwagę, że za każdym razem, gdy otwierany jest nowy program przystępnego najmu lub zakupu mieszkań, jego biuro otrzymuje wiele wiadomości od mieszkańców zainteresowanych uzyskaniem lokalu.

Według radnego koszty zakupu i wynajmu nieruchomości stały się nieosiągalne dla wielu pracujących osób i rodzin.

Jednocześnie liczba mieszkań budowanych w ramach programów socjalnych i przystępnych cenowo pozostaje niewystarczająca.

Horgan podkreślił, że mimo znacznej liczby nowych inwestycji mieszkaniowych w jego okręgu udział mieszkań przeznaczonych na przystępny najem jest stosunkowo niewielki.

Jego zdaniem dotychczasowe programy rządowe przyniosły zbyt małą poprawę w stosunku do skali kryzysu.

Problemy nie dotyczą wyłącznie wynajmu. Tysiące osób chcą kupić tańsze mieszkanie

Cork County Council opublikował również dane dotyczące programu Local Authority Affordable Purchase Scheme.

Jest on skierowany do osób, które chcą kupić nieruchomość, ale nie mogą pozwolić sobie na zakup po pełnej cenie rynkowej.

W analizowanych programach 1254 osoby lub gospodarstwa domowe ubiegały się o 266 nieruchomości.

Największe zainteresowanie odnotowano w Carrigaline, gdzie na 30 domów wpłynęło 229 zgłoszeń.

Odmienna sytuacja wystąpiła w Kanturk. Tam na 28 dostępnych nieruchomości zgłosiło się 20 chętnych.

Program Affordable Purchase działa inaczej niż Cost Rental.

Kupujący otrzymuje możliwość zakupu nieruchomości po obniżonej cenie, natomiast lokalny samorząd zachowuje udział w wartości domu odpowiadający przyznanemu rabatowi.

Udział ten może podlegać późniejszemu wykupowi zgodnie z zasadami programu.

Dane pokazują, że również na rynku zakupu nieruchomości istnieje znacznie większe zainteresowanie przystępnymi cenowo domami niż ich dostępna liczba.

Czy sytuacja w Cork może się poprawić? Nowe mieszkania w Horgan’s Quay

Pomimo trudnej sytuacji pojawiają się kolejne inwestycje.

Land Development Agency rozpoczęła 27 października przyjmowanie zgłoszeń do nowego programu Cost Rental w Horgan’s Quay, w centrum Cork.

Docelowo inwestycja ma obejmować 302 mieszkania, a w pierwszym etapie przewidziano udostępnienie 192 lokali.

To pierwszy program przystępnego najmu realizowany przez LDA w Cork.

Czynsze mają zaczynać się od:

• 1395 euro miesięcznie za mieszkanie z jedną sypialnią.

• 1520 euro miesięcznie za mieszkanie z dwiema sypialniami.

Szczególną cechą programu jest pierwszeństwo dla części osób pracujących w pobliżu inwestycji.

Spośród mieszkań objętych pierwszym etapem 70 ma zostać początkowo przeznaczonych dla gospodarstw domowych, w których przynajmniej jedna osoba pracuje w promieniu pięciu kilometrów od Horgan’s Quay.

Program ma pomóc osobom zatrudnionym w centrum Cork znaleźć mieszkanie bliżej miejsca pracy.

Wnioski można składać za pośrednictwem oficjalnej strony Land Development Agency.

Jak Polacy mogą znaleźć mieszkania z przystępnym czynszem?

Osoby zainteresowane programami Cost Rental powinny regularnie sprawdzać ogłoszenia instytucji publicznych i organizacji mieszkaniowych.

Najważniejsze strony to:

Land Development Agency (LDA) – https://lda.ie

Publikuje informacje o nowych inwestycjach, warunkach kwalifikacji i terminach składania wniosków.

Clúid Housing – https://www.cluid.ie

Organizacja realizuje projekty mieszkaniowe w różnych częściach Irlandii, w tym w Cork.

Cork County Council – https://www.corkcoco.ie

Udostępnia informacje o programach mieszkaniowych na terenie hrabstwa Cork.

Affordable Homes – https://affordablehomes.ie

Portal z informacjami o dostępnych i planowanych programach przystępnego najmu oraz zakupu nieruchomości.

Warto pamiętać, że nabory mogą trwać zaledwie kilka tygodni, a czasami jeszcze krócej.

Dlatego osoby zainteresowane konkretną lokalizacją powinny wcześniej przygotować dokumenty potwierdzające dochody, zatrudnienie i skład gospodarstwa domowego.

Kryzys mieszkaniowy dotyka przede wszystkim pracujących rodzin

Sytuacja w Cork pokazuje szerszy problem irlandzkiego rynku nieruchomości.

Coraz więcej osób pracuje, osiąga regularne dochody, a mimo to nie jest w stanie samodzielnie wynająć odpowiedniego mieszkania lub zgromadzić środków na zakup własnego domu.

Programy takie jak Cost Rental pomagają części gospodarstw domowych, ale ich skala nadal pozostaje niewystarczająca.

W najbardziej obleganym programie w Carrigtwohill na każde mieszkanie przypadało prawie 57 zgłoszeń.

Oznacza to, że nawet po wybudowaniu nowych nieruchomości zdecydowana większość zainteresowanych musi nadal szukać innego rozwiązania.

Dla osób mieszkających w Irlandii, w tym polskich rodzin, oznacza to dalszą niepewność na rynku najmu.

Ponad 1800 zgłoszeń na 85 mieszkań to nie tylko statystyka. To wyraźny sygnał, że dostępność mieszkań w przystępnych cenach pozostaje jednym z największych wyzwań społecznych i gospodarczych Irlandii.

Stan na 28 października 2026 roku. Dane dotyczą programów mieszkaniowych Cork County Council przedstawionych w irlandzkich mediach 27 października.