Irlandia przygotowuje poważne zmiany w zasadach przyznawania obywatelstwa, a zakupy internetowe spoza Unii Europejskiej mogą stać się droższe. Tymczasem nawet 300 tysięcy pracowników sektora publicznego może ponownie przystąpić do strajku. W dzisiejszym przeglądzie także miliony euro wpłacane przez rodziców na teoretycznie bezpłatną edukację, problemy z systemami informatycznymi HSE, opóźnione dane o bezdomności i wiadomości z Gardy.
Najważniejsze doniesienia irlandzkich mediów z 1 i poranka 2 listopada 2026 roku. Stan informacji na poranek 2 listopada.
Irlandzkie obywatelstwo: osiem lat pobytu i obowiązkowe testy? Rząd szykuje duże zmiany
Irlandzki rząd planuje jedną z największych od lat reform procedury uzyskiwania obywatelstwa. Minister sprawiedliwości Jim O'Callaghan proponuje wydłużenie standardowego wymaganego okresu pobytu z pięciu do ośmiu lat oraz wprowadzenie egzaminu językowego i testu wiedzy o irlandzkim społeczeństwie.
Zmienić miałyby się również zasady dotyczące małżonków obywateli Irlandii. Rząd chce uchwalić nowe przepisy jeszcze przed końcem 2026 roku.
Propozycje wywołały sprzeciw części polityków i osób od lat mieszkających w kraju, które obawiają się zmiany zasad tuż przed uzyskaniem prawa do złożenia wniosku.
Ważne dla Polaków: to nadal propozycje, a nie obowiązujące prawo. Osoby planujące naturalizację powinny sprawdzać aktualne wymagania i ewentualne przepisy przejściowe.
PRZYKŁADOWY TEST - Czy zdałbyś test na obywatelstwo Irlandii?
Nawet 300 tysięcy pracowników może strajkować 11 listopada. Dziś kluczowa decyzja
Irlandia stoi przed możliwością kolejnego ogólnokrajowego strajku sektora publicznego. W poniedziałek przedstawiciele związków zawodowych spotykają się, aby zdecydować o dalszych działaniach po fiasku negocjacji płacowych z rządem.
Jeżeli zapadnie decyzja o przeprowadzeniu protestu 11 listopada, zakłócenia mogą objąć szkoły, szpitale, urzędy i inne instytucje państwowe.
Związki domagają się podwyżek rekompensujących wzrost kosztów życia oraz zabezpieczeń przed przyszłą inflacją. Rząd podkreśla potrzebę zawarcia porozumienia możliwego do sfinansowania.
Poprzedni jednodniowy strajk odbył się 14 października. Nowa akcja nie została jeszcze ostatecznie zatwierdzona, dlatego rodzice i pacjenci powinni śledzić komunikaty swoich placówek.
PEŁNY ARTYKUŁ - Nawet 300 tysięcy pracowników może strajkować w Irlandii. Dziś kluczowa decyzja
Zakupy na Temu, Shein i AliExpress droższe. Nowa opłata 2 euro od 1 listopada
Od 1 listopada zaczęła obowiązywać nowa unijna opłata manipulacyjna dotycząca towarów sprowadzanych spoza Unii Europejskiej.
Wysokość opłaty wynosi 2 euro za odrębny rodzaj produktu w przesyłce, a niekoniecznie za całą paczkę. Jest ona niezależna od obowiązującego już cła w wysokości 3 euro za określone towary o niskiej wartości.
Nowe zasady mogą szczególnie dotknąć klientów popularnych platform zakupowych, takich jak Temu, Shein czy AliExpress.
Opłata będzie początkowo pobierana od sprzedawców lub operatorów dostaw, ale jej koszt może zostać przeniesiony na kupujących. Przed zakupem warto sprawdzić kraj wysyłki i końcową cenę zamówienia.
PEŁNY ARTYKUŁ - Zakupy na Temu, Shein i AliExpress droższe. Nowa opłata 2 euro od 1 listopada
Bezpłatna szkoła w Irlandii? Rodzice wpłacili ponad 116 milionów euro w pięć lat
Nowe dane irlandzkiego Ministerstwa Edukacji pokazują, jak duże kwoty rodziny przekazują szkołom w ramach tak zwanych dobrowolnych składek.
Między wrześniem 2020 a czerwcem 2025 roku placówki otrzymały od rodziców ponad 116,6 miliona euro. Tylko w roku szkolnym 2024/2025 wpłaty przekroczyły 24 miliony euro.
Według badań organizacji Barnardos ponad 80% rodziców informowało, że szkoła poprosiła ich o składkę. Wielu uważało, że mimo dobrowolnego charakteru opłaty odczuwali presję jej uiszczenia.
Sprawa ponownie wywołała debatę o finansowaniu edukacji. Szkoły wskazują na niedobory budżetowe, a rodzice coraz częściej pytają, dlaczego muszą dodatkowo finansować publiczny system szkolnictwa.
Irlandia nie publikuje najnowszych danych o bezdomności. Minister przyznaje, że jest sfrustrowany
Minister mieszkalnictwa James Browne wyraził niezadowolenie z opóźnienia publikacji wrześniowych statystyk dotyczących bezdomności.
Według ministerstwa trwająca akcja protestacyjna pracowników sektora publicznego utrudniła zebranie kompletnych danych od dziewięciu regionalnych jednostek odpowiedzialnych za zakwaterowanie kryzysowe.
Ostatnie opublikowane ogólnokrajowe statystyki, dotyczące sierpnia, wykazały rekordowe 17 885 osób korzystających z zakwaterowania awaryjnego, w tym 5830 dzieci.
Minister przyznał, że nie wie jeszcze, czy najnowsze liczby będą wyższe, czy niższe. Wskazał również na niedobór mieszkań na prywatnym rynku wynajmu, szczególnie w Dublinie, który utrudnia wyprowadzanie rodzin z tymczasowego zakwaterowania.
PEŁNY ARTYKUŁ - Irlandia nie publikuje najnowszych danych o bezdomności. Minister przyznaje, że jest sfrustrowany
Systemy informatyczne HSE i Ministerstwa Edukacji otrzymały czerwone oceny
Kilka dużych projektów informatycznych irlandzkiej administracji zostało objętych zwiększonym nadzorem po otrzymaniu czerwonych ocen w rządowym systemie monitorowania inwestycji cyfrowych.
Problemy dotyczą między innymi rozwiązań HSE wspierających opiekę środowiskową, usługi domowe i opiekę nad osobami starszymi.
Podobną ocenę otrzymał projekt informatyczny Ministerstwa Edukacji o wartości około 102 milionów euro. Wśród trudności wskazano nieobsadzone stanowiska i opóźnienia we wdrażaniu.
HSE poinformowało, że uruchomienie jednego z systemów zostało dodatkowo utrudnione przez akcję protestacyjną pracowników.
Czerwona ocena oznacza poważne ryzyko dla realizacji projektu, nie zaś automatycznie awarię działających usług medycznych.
Absolwenci prywatnej uczelni w Irlandii z dyplomami, które nie dają oczekiwanych uprawnień
Absolwenci niektórych kierunków oferowanych przez Portobello Institute zgłaszają problemy z uzyskaniem rejestracji zawodowej w Teaching Council.
Jedna z osób, która ukończyła dwuletni program magisterski dotyczący edukacji włączającej i zapłaciła za niego około 6000 euro, poinformowała, że nie może uzyskać oczekiwanych uprawnień do pracy nauczyciela.
Podobne problemy zgłaszają absolwenci kursu przygotowującego do nauczania wychowania fizycznego.
Quality and Qualifications Ireland oraz Teaching Council wyraziły zastrzeżenia dotyczące jasności informacji przekazywanych kandydatom na studia. Trwa przegląd opisów programów uczelni.
Dla osób planujących studia zawodowe w Irlandii to ważne przypomnienie, aby przed zapłatą sprawdzić nie tylko akredytację kursu, ale także to, czy konkretne kwalifikacje są uznawane przez właściwy organ zawodowy.
Garda: dziewięć skierowań do procedur dyscyplinarnych za nieautoryzowane wypowiedzi dla mediów
Nowe informacje uzyskane przez The Journal na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej wskazują, że w okresie od stycznia 2024 do połowy września 2026 roku odnotowano dziewięć skierowań do procedur dyscyplinarnych dotyczących nieautoryzowanych kontaktów funkcjonariuszy Gardy z mediami.
Garda Representative Association wyraziła obawy, że działania takie mogą ograniczać możliwość publicznego wypowiadania się przedstawicieli związku na temat bezpieczeństwa i warunków pracy.
Kierownictwo Gardy podkreśla znaczenie zasad komunikacji z dziennikarzami i ochrony informacji służbowych.
Nie wiadomo, ile osób obejmowały poszczególne skierowania ani czy zakończyły się one karami dyscyplinarnymi.
Irlandia żegna Ciarę Mageean. Mistrzyni Europy zmarła w wieku 34 lat
Irlandzki świat sportu pogrążył się w żałobie po śmierci Ciary Mageean, jednej z najbardziej rozpoznawalnych lekkoatletek kraju.
34-letnia biegaczka z Portaferry w Irlandii Północnej zmarła 1 listopada po chorobie nowotworowej. W 2024 roku zdobyła złoty medal mistrzostw Europy w biegu na 1500 metrów, a wcześniej wielokrotnie reprezentowała Irlandię na najważniejszych międzynarodowych zawodach.
Mageean była także dwukrotną olimpijką i rekordzistką kraju na kilku dystansach.
Kondolencje rodzinie złożyli przedstawiciele władz państwowych, sportowcy oraz Athletics Ireland. Jej śmierć poruszyła mieszkańców całej wyspy, a media przypominają zarówno jej osiągnięcia sportowe, jak i otwartość w opowiadaniu o chorobie.
