Osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które mieszkają w zakwaterowaniu IPAS i pracują, mogą wkrótce zostać zobowiązane do częściowego pokrywania kosztów swojego zakwaterowania. Irlandzki rząd pracuje nad systemem opłat, który ma zostać uruchomiony jeszcze w 2026 roku.
Ile będą musieli zapłacić?
Na tym etapie nie ma jeszcze ostatecznej wysokości opłat dla poszczególnych osób. Wiadomo jednak, że wysokość składki ma być uzależniona od dochodów.
Wcześniej przedstawione propozycje przewidywały składki od około 15 euro tygodniowo dla osób o niższych zarobkach do nawet 238 euro tygodniowo dla osób zarabiających ponad 600 euro tygodniowo. Ostateczny model ma jednak zostać wdrożony po zakończeniu prac administracyjnych i technicznych. (TheJournal.ie)
Rząd potwierdził w lipcu, że obecnie osoby mieszkające w zakwaterowaniu IPAS nie płacą za pobyt, ale system pobierania składek jest już przygotowywany. Według ministra sprawiedliwości ma zostać wprowadzony później w tym roku. (VoterConnect.ie)
Nie wszyscy azylanci będą płacić
Kluczowe znaczenie będzie miała sytuacja finansowa danej osoby. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby osiągające dochód powyżej określonego poziomu mogą zostać zobowiązane do wniesienia częściowej opłaty za świadczenia związane z zakwaterowaniem. System ma być proporcjonalny do zarobków. (VoterConnect.ie)
Oznacza to, że nie chodzi o wprowadzenie jednej stałej opłaty dla każdego mieszkańca IPAS. Wysokość ewentualnej składki będzie zależała od dochodu i indywidualnej sytuacji.
Rząd przygotowuje system
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje obecnie nad rozwiązaniami potrzebnymi do uruchomienia systemu. Obejmuje to m.in. stworzenie sposobu ustalania, kto powinien płacić, bezpiecznego przekazywania informacji o dochodach oraz pobierania i przetwarzania płatności. (VoterConnect.ie)
Planowany system ma również przewidywać możliwość odwołania się od decyzji dotyczącej opłaty. (VoterConnect.ie)
Nowe prawo daje podstawę do zmian
Zmiana jest związana również z wejściem w życie International Protection Act 2026, który znacząco zmienia irlandzki system ochrony międzynarodowej.
Irish Refugee Council zwraca uwagę, że możliwość pobierania opłat od osób mieszkających w IPAS istniała już wcześniej w przepisach, ale do tej pory nie została wykorzystana. Nowa ustawa również przewiduje taką możliwość. (Irish Refugee Council)
Organizacja podkreśla jednocześnie, że przy wprowadzaniu opłat mają być brane pod uwagę indywidualne okoliczności, zasada proporcjonalności, godność osoby oraz szczególne potrzeby związane z zakwaterowaniem. (Irish Refugee Council)
Dlaczego rząd chce wprowadzić opłaty?
Jednym z argumentów jest rosnący koszt funkcjonowania systemu IPAS.
Według rządowego raportu analizującego koszty systemu wydatki na zakwaterowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową wyniosły w 2025 roku około 1,2 mld euro, a średni koszt zakwaterowania jednej osoby wzrósł do około 99 euro za noc. (Irish Examiner)
Rząd chce więc, aby osoby, które pracują i mają możliwość finansową, częściowo uczestniczyły w kosztach zapewnianego im zakwaterowania.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Na dziś nie ma jeszcze dokładnej daty rozpoczęcia pobierania opłat.
Minister sprawiedliwości potwierdził jednak w odpowiedzi parlamentarnej, że prace nad systemem trwają, a jego uruchomienie jest oczekiwane jeszcze w 2026 roku. (VoterConnect.ie)
Ważne: nie oznacza to, że od konkretnego dnia wszyscy azylanci zaczną płacić za swoje zakwaterowanie. System ma dotyczyć przede wszystkim osób pracujących, a wysokość składki ma być powiązana z ich dochodami.
Co to oznacza dla Irlandii?
Jeżeli plan zostanie wdrożony, będzie to kolejna istotna zmiana w irlandzkiej polityce migracyjnej. Rząd jednocześnie reformuje procedurę azylową, przyspiesza rozpatrywanie części wniosków i zwiększa nacisk na dobrowolne powroty osób, które nie mają prawa pozostać w Irlandii. (Irish Refugee Council)
Na razie najważniejsza informacja jest taka: opłaty nie zostały jeszcze wprowadzone, ale rząd oficjalnie przygotowuje system i zapowiada jego uruchomienie przed końcem 2026 roku. (VoterConnect.ie)
Źródła: Department of Justice, Irish Refugee Council, Oireachtas.
