Irlandia ma jeden z najwyższych poziomów zatrudnienia w Europie, ale nowe badanie pokazuje, że sama praca nie zawsze oznacza dochód pozwalający na spokojne utrzymanie.
Prawie jedna trzecia pracowników w Irlandii zarabia poniżej poziomu Real Living Wage, czyli kwoty uznawanej za wystarczającą do pokrycia podstawowych kosztów życia.
Badanie Working Life on Low Pay, przygotowane na podstawie danych z Working in Ireland Survey 2025, objęło 3040 pracowników. Wynika z niego, że problem niskich zarobków jest znacznie szerszy niż sama grupa osób otrzymujących ustawową płacę minimalną. (Irish Examiner)
Real Living Wage wynosi obecnie €15,40 za godzinę
Dla roku 2025/26 poziom Living Wage w Republice Irlandii został ustalony na €15,40 brutto za godzinę. Jest to stawka wyliczana na podstawie kosztów potrzebnych do osiągnięcia minimalnego, społecznie akceptowalnego poziomu życia osoby dorosłej pracującej na pełny etat i bez osób na utrzymaniu. (Living Wage Ireland)
Dla porównania, od stycznia 2026 r. ustawowa płaca minimalna dla pracowników w wieku 20 lat i starszych wynosi €14,15 za godzinę. Oznacza to różnicę €1,25 na każdej przepracowanej godzinie. (Workplace Relations Commission)
Co ważne, Living Wage nie jest tym samym co ustawowa płaca minimalna. Minimalna stawka jest określona prawem, natomiast Living Wage jest wyliczana na podstawie rzeczywistych kosztów podstawowego utrzymania.
Problem dotyczy nie tylko płacy godzinowej
Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest to, że niskie zarobki nie zawsze wynikają z bardzo niskiej stawki godzinowej.
Około 72% pracowników sklasyfikowanych jako nisko zarabiający otrzymuje więcej niż ustawowa płaca minimalna. Problem polega jednak na tym, że pracują zbyt mało godzin, aby ich tygodniowe dochody osiągnęły poziom pozwalający na utrzymanie na poziomie Real Living Wage. (Irish Examiner)
Szczególnie widoczne jest to w sektorach takich jak gastronomia, hotelarstwo, usługi żywieniowe oraz handel detaliczny. W tych branżach pracownicy często mają ograniczoną liczbę godzin lub nieregularne grafiki.
Oznacza to, że sama podwyżka stawki godzinowej nie musi rozwiązać całego problemu. Dla części pracowników równie ważna jest możliwość uzyskania odpowiedniej liczby godzin pracy.
Kobiety stanowią większość pracowników nisko zarabiających
Badanie pokazuje również wyraźną różnicę pomiędzy kobietami i mężczyznami.
Kobiety stanowią około dwóch trzecich wszystkich pracowników sklasyfikowanych jako nisko zarabiający. Według danych przytoczonych w badaniu 29,7% kobiet znajdowało się poniżej przyjętego progu niskich zarobków, w porównaniu z 16,9% mężczyzn. (Irish Examiner)
Problem jest również szczególnie widoczny wśród młodszych i starszych pracowników. Osoby w wieku 16–24 lat stanowiły około jedną trzecią grupy nisko zarabiających, a w przypadku najmłodszych i najstarszych pracowników ponad połowa miała tygodniowe dochody poniżej poziomu Real Living Wage. (The Irish Times)
Nawet pełny etat nie zawsze wystarcza
Praca na pełny etat nie gwarantuje automatycznie dochodu na poziomie Living Wage.
Według badania około 21,8% pracowników pełnoetatowych znajduje się poniżej progu niskich tygodniowych zarobków. Oznacza to, że również osoby pracujące w pełnym wymiarze godzin mogą mieć trudności z osiągnięciem dochodu odpowiadającego kosztom podstawowego utrzymania. (Irish Examiner)
Jednocześnie około 80% pracowników otrzymujących płacę minimalną jest uznawanych za nisko zarabiających w ujęciu tygodniowym. (The Irish Times)
Hotelarstwo, gastronomia i handel szczególnie narażone
Dla wielu osób pracujących w hotelach, restauracjach, sklepach czy usługach problemem jest nie tylko wysokość stawki.
Pracownik może otrzymywać więcej niż €14,15 za godzinę, ale jeśli jego grafik obejmuje niewiele godzin, całkowity tygodniowy dochód pozostaje niski.
To właśnie dlatego autorzy badania wskazują na potrzebę spojrzenia na warunki zatrudnienia szerzej niż tylko przez wysokość stawki godzinowej. Znaczenie mają również liczba godzin, stabilność grafiku, możliwość rozwoju zawodowego oraz dostęp do szkoleń. (The Irish Times)
Badanie wskazuje przy tym, że pracownicy nisko zarabiający często wykonują pracę, którą uważają za wartościową. Około 70% badanych deklarowało, że przez większość lub cały czas wykonuje pożyteczną pracę, a sześciu na dziesięciu czuje entuzjazm wobec swojej pracy i poczucie przynależności do miejsca pracy. (The Irish Times)
Debata przed Budget 2027
Publikacja raportu pojawia się w ważnym momencie – przed Budget 2027.
Low Pay Commission zarekomendowała podniesienie ustawowej płacy minimalnej z €14,15 do €14,94 za godzinę od 1 stycznia 2027 r., czyli o 79 centów. Ostateczna decyzja należy jednak do rządu. (Irish Examiner)
Organizacja Small Firms Association argumentuje, że kolejne podniesienie płacy minimalnej zwiększyłoby presję na małe firmy, które już mierzą się z rosnącymi kosztami prowadzenia działalności. Z kolei autorzy badania wskazują, że podniesienie dolnego poziomu wynagrodzeń może poprawić sytuację części pracowników, ale nie rozwiąże problemu osób zarabiających więcej niż minimum, lecz pracujących zbyt mało godzin. (Irish Examiner)
Praca, która nie wystarcza na życie
Najnowsze dane pokazują bardziej złożony obraz irlandzkiego rynku pracy. Problem niskich dochodów nie ogranicza się do osób otrzymujących ustawową płacę minimalną.
Dla części pracowników problemem jest zbyt niska stawka godzinowa, dla innych niewystarczająca liczba godzin, a jeszcze dla innych brak stabilności i możliwości awansu.
W sytuacji wysokich kosztów mieszkań, energii i codziennych zakupów różnica pomiędzy płacą minimalną a Real Living Wage może mieć realne znaczenie dla domowego budżetu.
Dyskusja o wynagrodzeniach w Irlandii będzie więc jednym z ważnych tematów przed Budget 2027 – szczególnie że dane pokazują, iż posiadanie pracy nie zawsze oznacza możliwość osiągnięcia dochodu wystarczającego na pokrycie podstawowych kosztów życia. (RTÉ)
Źródła: Irish Times, Irish Examiner, RTÉ, Living Wage Technical Group, Workplace Relations Commission.
