Prawie 3 tysiące obywateli Ukrainy mieszkających w Irlandii otrzymało zawiadomienia o konieczności opuszczenia zakwaterowania finansowanego przez państwo. Najnowsza fala wypowiedzeń dotyczy hoteli i innych obiektów w całym kraju. Mieszkańcy mają czas do 31 stycznia 2027 roku. Wśród osób objętych decyzją są rodziny z dziećmi, osoby starsze oraz osoby z niepełnosprawnościami. Dla wielu oznacza to konieczność znalezienia mieszkania na jednym z najtrudniejszych rynków najmu w Europie.
Niemal 3 tysiące osób z trzymiesięcznym wypowiedzeniem
Jak poinformował 3 listopada dziennik „Irish Examiner”, w ostatnich dniach października niemal 3 tysiące Ukraińców otrzymało oficjalne powiadomienia o zakończeniu możliwości korzystania z dotychczasowego zakwaterowania. Termin opuszczenia objętych decyzją obiektów wyznaczono na 31 stycznia 2027 roku.
W samym hrabstwie Cork decyzja dotyczy 299 osób, w tym 89 mieszkańców dawnego Cork Airport Hotel. W hrabstwie Mayo kolejne 248 osób w ośmiu ośrodkach zostało poinformowanych o planowanym zakończeniu zakwaterowania z końcem stycznia.
Nie jest to pierwsza taka decyzja. Już w lipcu Departament Sprawiedliwości powiadomił około 5 tysięcy Ukraińców mieszkających w 190 ośrodkach o planowanym zakończeniu zakwaterowania w październiku. Proces jest realizowany etapami i obejmuje kolejne obiekty.
Rząd stopniowo wycofuje się z finansowania hoteli
Zmiany są konsekwencją decyzji irlandzkiego rządu z maja 2026 roku. Władze zapowiedziały wówczas stopniowe zakończenie korzystania z komercyjnych obiektów wynajmowanych przez państwo na potrzeby osób uciekających przed wojną w Ukrainie. Proces rozpoczął się w sierpniu 2026 roku i zgodnie z planem ma zakończyć się do marca 2027 roku.
Program uruchomiono po rosyjskiej inwazji w lutym 2022 roku. Irlandia zapewniła schronienie dziesiątkom tysięcy osób, wykorzystując hotele, pensjonaty, apartamenty turystyczne oraz inne obiekty noclegowe.
Według danych przytoczonych przez „Irish Examiner” ponad 122,6 tysiąca obywateli Ukrainy otrzymało w Irlandii ochronę tymczasową od początku pełnoskalowej wojny. W czerwcu 2026 roku w kraju przebywało nadal ponad 84,7 tysiąca takich osób.
Ogromne koszty dla budżetu. Wydatki mają spaść o setki milionów euro
Jednym z głównych powodów zmian są koszty utrzymywania systemu zakwaterowania. Według danych przedstawionych przez ministra sprawiedliwości Jima O’Callaghana wydatki na program wynosiły 1,16 miliarda euro w 2024 roku.
W 2026 roku kwota ta ma wynieść około 606 milionów euro, a w 2027 roku spaść do około 177 milionów euro. Oznacza to znaczące ograniczenie wydatków publicznych.
Rząd argumentuje, że po kilku latach funkcjonowania nadzwyczajnego systemu konieczne jest przechodzenie do bardziej samodzielnych form zamieszkania. Osoby opuszczające zakwaterowanie państwowe mogą, po spełnieniu odpowiednich warunków, ubiegać się o standardowe świadczenia socjalne, podobnie jak inni mieszkańcy Irlandii.
Rodziny z dziećmi i osoby chore w szczególnie trudnej sytuacji
Za statystykami kryją się konkretne historie rodzin, które przez ostatnie lata zbudowały w Irlandii nowe życie. Dzieci rozpoczęły naukę w lokalnych szkołach, dorośli znaleźli zatrudnienie, a osoby przewlekle chore korzystają z opieki medycznej.
„Irish Examiner” opisał sytuację matki i jej 18-letniego syna z poważnymi problemami zdrowotnymi, mieszkających w dawnym Cork Airport Hotel. Syn uczęszcza do szkoły, przygotowuje się do egzaminów Leaving Certificate i korzysta ze specjalistycznej opieki. Ewentualna przeprowadzka do odległej miejscowości mogłaby utrudnić kontynuowanie leczenia i edukacji.
Inni mieszkańcy wskazują, że nawet posiadanie pełnoetatowej pracy nie gwarantuje znalezienia mieszkania. Niektóre rodziny od miesięcy odpowiadają na ogłoszenia o wynajmie, nie otrzymując odpowiedzi od właścicieli nieruchomości.
Czy Ukraińcom grozi bezdomność?
Największe obawy dotyczą dostępności mieszkań na prywatnym rynku najmu. Irlandia od lat zmaga się z niedoborem nieruchomości, wysokimi czynszami oraz ograniczoną liczbą ofert, szczególnie w Dublinie i większych miastach.
Osoby, które otrzymały wypowiedzenia, mogą zostać zmuszone do przeprowadzki daleko od obecnego miejsca zamieszkania. Dla rodzin oznacza to ryzyko zmiany szkoły, utraty lokalnej sieci wsparcia, a niekiedy również trudności z dojazdem do pracy.
Nie oznacza to, że wszystkie osoby objęte wypowiedzeniami automatycznie staną się bezdomne. Część może znaleźć prywatne mieszkania, część otrzyma dalsze wsparcie ze względu na szczególne potrzeby. Organizacje wspierające uchodźców ostrzegają jednak, że szybkie zakończenie finansowania zakwaterowania może zwiększyć presję na i tak przeciążony rynek mieszkaniowy.
Kto może pozostać w zakwaterowaniu finansowanym przez państwo?
Irlandzkie władze przewidziały możliwość ubiegania się o dalsze zakwaterowanie dla osób mających szczególne potrzeby, w tym niektórych osób z niepełnosprawnościami lub takich, które nie są w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku mieszkaniowym.
Osoby objęte odpowiednim procesem zostały zaproszone do składania wniosków, a termin ich przyjmowania upłynął 11 września 2026 roku. Departament Sprawiedliwości przekazuje obecnie decyzje wnioskodawcom.
Osoby zakwalifikowane do dalszej pomocy mają otrzymać miejsca w wyznaczonych ośrodkach. Nie ma jednak gwarancji, że będą one znajdowały się w tej samej miejscowości. Osoby, które nie złożyły wniosku lub otrzymały decyzję odmowną, będą musiały opuścić zakwaterowanie objęte wypowiedzeniem.
Wypowiedzenie zakwaterowania nie oznacza deportacji
Warto podkreślić, że zakończenie finansowania miejsca zamieszkania nie oznacza automatycznej utraty prawa do pobytu w Irlandii. Są to dwie odrębne kwestie.
Obywatele Ukrainy korzystający z ochrony tymczasowej zachowują prawa wynikające z obowiązujących przepisów. Jednocześnie Irlandia rozwija program Temporary Protection Transition Scheme, umożliwiający części osób spełniających określone kryteria uzyskanie alternatywnego pozwolenia na pobyt.
Nowy program obejmuje między innymi wymagania dotyczące okresu zamieszkania, zatrudnienia i dochodów. Nie jest jednak dostępny automatycznie dla wszystkich uchodźców.
Co mogą zrobić osoby, które otrzymały wypowiedzenie?
Departament Sprawiedliwości informuje, że osoby dotknięte zmianami mogą korzystać ze wsparcia informacyjnego organizowanego we współpracy z Irish Red Cross oraz International Organisation for Migration. Dostępne są między innymi spotkania informacyjne w języku ukraińskim i rosyjskim.
W sprawach dotyczących zakwaterowania można kontaktować się z departamentem pod adresem
Irlandia przed kolejnym wyzwaniem mieszkaniowym
Decyzja o ograniczeniu zakwaterowania dla uchodźców jest częścią szerszej polityki redukcji wydatków państwa. Z perspektywy budżetu oznacza oszczędności liczone w setkach milionów euro. Z perspektywy tysięcy mieszkańców oznacza jednak niepewność co do przyszłości.
Najważniejsze pytanie brzmi, czy prywatny rynek najmu będzie w stanie przyjąć kolejne rodziny poszukujące mieszkań, szczególnie w miejscowościach, w których dostępnych nieruchomości już teraz jest niewiele.
Najbliższe miesiące pokażą, czy stopniowe wycofywanie państwowego zakwaterowania pozwoli ograniczyć wydatki bez pogłębiania problemu bezdomności i destabilizacji życia rodzin, które od kilku lat mieszkają i pracują w Irlandii.
Źródła: Irish Examiner, 3 listopada 2026; Connaught Telegraph, 2 listopada 2026; The Mayo News, 3 listopada 2026; Department of Justice, Home Affairs and Migration, gov.ie.
