Osoby mieszkające w Irlandii i planujące w przyszłości ubiegać się o irlandzkie obywatelstwo mogą stanąć przed znacznie trudniejszym procesem.
Rząd planuje gruntowną reformę zasad naturalizacji. Okres wymaganej rezydencji ma zostać wydłużony z pięciu do ośmiu lat, a kandydaci będą musieli spełnić również nowe wymagania dotyczące języka, sytuacji finansowej i znajomości irlandzkiego społeczeństwa.
Minister sprawiedliwości Jim O’Callaghan ma przedstawić rządowi projekt zmian w irlandzkich przepisach dotyczących obywatelstwa. Taoiseach Micheál Martin potwierdził, że jednym z najważniejszych elementów reformy będzie wydłużenie okresu pobytu wymaganego przed złożeniem wniosku o naturalizację.
Z 5 do 8 lat pobytu w Irlandii
Obecnie podstawowym wymogiem dla większości osób ubiegających się o obywatelstwo przez naturalizację jest pięć lat tzw. reckonable residence.
Zgodnie z proponowanymi zmianami okres ten miałby zostać wydłużony do ośmiu lat. Jednocześnie kandydat będzie musiał spełnić bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące ciągłości pobytu przed złożeniem wniosku. Według przedstawionych założeń wymagane mają być dwa kolejne lata pobytu bezpośrednio przed aplikacją oraz łącznie sześć lat pobytu w poprzednich dziesięciu latach. (The Irish Times)
To oznacza, że dla części osób droga do irlandzkiego paszportu może wydłużyć się o kilka lat.
Obowiązkowy test językowy
Jedną z najbardziej widocznych zmian ma być wprowadzenie wymogu znajomości języka.
Osoby ubiegające się o obywatelstwo będą musiały wykazać się znajomością języka angielskiego, irlandzkiego lub irlandzkiego języka migowego. Dokładny poziom znajomości języka oraz forma testu nie zostały jeszcze ostatecznie określone. (The Irish Times)
Oprócz znajomości języka kandydaci mają również wykazać się podstawową wiedzą na temat irlandzkiego społeczeństwa, państwa, życia obywatelskiego i wartości obowiązujących w Irlandii.
Niektóre świadczenia mogą mieć wpływ na wniosek
Rząd chce również wprowadzić zasadę samowystarczalności finansowej.
W praktyce może to oznaczać, że osoby korzystające z określonych świadczeń socjalnych w okresie poprzedzającym złożenie wniosku nie będą mogły ubiegać się o obywatelstwo.
Nie chodzi jednak o całkowity zakaz dla każdego, kto kiedykolwiek otrzymywał pomoc państwa. Według dostępnych informacji pod uwagę mają być przede wszystkim niektóre świadczenia związane z długotrwałym bezrobociem oraz wybrane formy pomocy mieszkaniowej.
Child Benefit czy Maternity Benefit nie mają być automatyczną przeszkodą w uzyskaniu obywatelstwa. (The Irish Times)
Szczegółowe limity dochodów oraz lista świadczeń objętych ograniczeniami nie zostały jeszcze ostatecznie określone.
Długi wobec państwa również mogą mieć znaczenie
Planowane przepisy mają również wprowadzić ograniczenia dotyczące osób posiadających określone zaległości wobec państwa.
Problemem może być między innymi niezapłacony dług wobec Revenue, Department of Social Protection czy niezapłacona kara sądowa. (The Irish Times)
Rząd argumentuje, że osoba ubiegająca się o obywatelstwo powinna wykazywać się nie tylko odpowiednio długim pobytem w kraju, ale również zdolnością do samodzielnego funkcjonowania i przestrzegania obowiązujących zasad.
Surowsze podejście do „good character”
Zmiany mają również doprecyzować wymóg tzw. good character, czyli odpowiedniego charakteru kandydata.
Poważne przestępstwa popełnione w Irlandii lub za granicą mogą mieć wpływ na decyzję dotyczącą obywatelstwa. Problemem mają być również naruszenia irlandzkiego prawa imigracyjnego. (The Irish Times)
Zmiany dotyczące osób z Ukrainy
Szczególne znaczenie reforma może mieć dla osób, które przebywają w Irlandii na podstawie Temporary Protection Directive.
Okres pobytu w Irlandii w ramach tymczasowej ochrony ma nie być zaliczany do wymaganego okresu pobytu potrzebnego do naturalizacji. Minister sprawiedliwości argumentuje, że system tymczasowej ochrony miał charakter właśnie tymczasowy i nie powinien automatycznie prowadzić do uzyskania obywatelstwa. (RTE)
Dłuższa droga do obywatelstwa także dla małżonków Irlandczyków
Planowane zmiany mają objąć również osoby pozostające w związku małżeńskim lub partnerskim z obywatelem Irlandii.
Obecnie dla małżonków irlandzkich obywateli obowiązują odrębne, korzystniejsze zasady dotyczące okresu pobytu. Rząd planuje również w tym przypadku wydłużyć wymagany okres pobytu przed możliwością złożenia wniosku. (The Irish Times)
Możliwość odebrania obywatelstwa
Projekt przewiduje również nowe podstawy do pozbawienia naturalizowanego obywatela irlandzkiego obywatelstwa ze względów związanych z bezpieczeństwem narodowym i porządkiem publicznym.
Rząd chce stworzyć bardziej przejrzystą, a jednocześnie szybszą procedurę w takich przypadkach. (RTE)
Czy nowe zasady już obowiązują?
Nie. To bardzo ważne.
Na dzień publikacji tego artykułu są to proponowane zmiany legislacyjne. Rząd ma procedować projekt Irish Nationality and Citizenship (Amendment) Bill 2026, a następnie będzie musiał przejść on przez proces legislacyjny.
Obecne zasady nie powinny więc być mylone z zapowiadanymi zmianami. Aktualnie podstawowy wymóg dla większości osób ubiegających się o obywatelstwo przez naturalizację nadal wynosi pięć lat reckonable residence. (RTE)
Co to oznacza dla Polaków mieszkających w Irlandii?
Dla tysięcy Polaków mieszkających od lat w Irlandii najważniejsze będzie przede wszystkim to, kiedy nowe przepisy wejdą w życie oraz czy zostaną wprowadzone przepisy przejściowe.
Osoby, które już spełniają obecne wymagania lub są blisko możliwości złożenia wniosku, powinny szczególnie uważnie śledzić dalszy proces legislacyjny. Sam fakt zapowiedzi zmian nie oznacza automatycznie, że wszystkie osoby będą musiały spełniać nowe, ośmioletnie wymaganie.
Rząd określa reformę jako największą zmianę irlandzkiego systemu naturalizacji od pokolenia. Jej główne założenia to dłuższy pobyt, znajomość języka, wiedza o Irlandii oraz większy nacisk na samowystarczalność finansową i przestrzeganie prawa. (RTE)
Irlandia24.com będzie informować o kolejnych etapach prac nad ustawą oraz o tym, kogo dokładnie obejmą nowe przepisy.
Źródła: RTÉ, The Irish Times, Irish Examiner.
