Rosnąca liczba dzieci żyjących w ubóstwie stawia rząd przed poważnym wyzwaniem.
Organizacje zajmujące się prawami dzieci apelują o zdecydowane działania w Budget 2027, w tym lepiej ukierunkowane wsparcie finansowe dla rodzin o najniższych dochodach.
Najnowsze dane dotyczące sytuacji dzieci w Irlandii ponownie uruchomiły debatę na temat świadczeń rodzinnych. Według najnowszego raportu Economic and Social Research Institute (ESRI), opublikowanego 8 września, około 200 tys. dzieci żyje w gospodarstwach domowych znajdujących się poniżej granicy ubóstwa. Po uwzględnieniu kosztów mieszkaniowych liczba ta rośnie do około 260 tys. dzieci.
Problem jest szczególnie niepokojący, ponieważ wzrost ubóstwa następuje pomimo zwiększenia realnych dochodów gospodarstw domowych. ESRI odnotował, że średni dochód rozporządzalny gospodarstw domowych wzrósł w latach 2023–2024 o 4 proc., ale korzyści ze wzrostu dochodów nie rozłożyły się równomiernie.
Jedno na dziesięcioro dzieci bez podstawowych potrzeb
Według badań ESRI około jedno na dziesięcioro dzieci jest pozbawione podstawowych dóbr i możliwości, które uznawane są za niezbędne do normalnego funkcjonowania. Wśród rodzin szczególnie narażonych na ubóstwo znajdują się gospodarstwa z małymi dziećmi oraz rodziny ponoszące wysokie koszty mieszkaniowe.
Dane pokazują również, że oficjalny cel rządu, zakładający ograniczenie odsetka dzieci żyjących w trwałym ubóstwie do 3 proc. do 2030 roku, jest obecnie bardzo trudny do osiągnięcia. ESRI wskazuje, że konieczne będą nowe działania polityczne, jeśli Irlandia ma zbliżyć się do tego celu.
Organizacje apelują przed Budget 2027
Children’s Rights Alliance, jedna z najważniejszych organizacji zajmujących się prawami dzieci w Irlandii, wezwała rząd do potraktowania Budget 2027 jako „budżetu dla dzieci”.
Organizacja zwraca uwagę, że ponad 95 tys. dzieci żyje w trwałym ubóstwie, a ponad 200 tys. znajduje się w gospodarstwach domowych zagrożonych ubóstwem. Zdaniem organizacji potrzebne są zarówno odpowiednie świadczenia, jak i stabilne finansowanie usług przeznaczonych dla dzieci i rodzin.
Podobne stanowisko przedstawia Barnardos. Organizacja uważa, że Budget 2027 powinien zawierać działania skierowane przede wszystkim do rodzin o najniższych dochodach. Jednocześnie podkreśla, że samo zwiększenie świadczeń pieniężnych nie rozwiąże problemu – potrzebne są również usługi i wsparcie pozwalające rodzinom zapewnić dzieciom stabilne warunki życia.
Czy Child Benefit powinien zostać zwiększony?
Jednym z najważniejszych tematów debaty jest obecnie pomysł wprowadzenia drugiego, dodatkowego poziomu Child Benefit, skierowanego do rodzin o niższych dochodach.
ESRI wskazuje, że takie rozwiązanie mogłoby skuteczniej ograniczać ubóstwo dzieci niż powszechne zwiększanie wszystkich świadczeń. Wprowadzenie dodatkowego, uzależnionego od dochodu świadczenia mogłoby więc skierować większą pomoc do rodzin, które najbardziej jej potrzebują.
Jednocześnie rząd nie potwierdził, że takie rozwiązanie znajdzie się w Budget 2027. Minister ochrony socjalnej Dara Calleary wcześniej sygnalizował, że ogólny wzrost Child Benefit jest mało prawdopodobny, a tegoroczny budżet ma koncentrować się bardziej na rozwiązaniach skierowanych do osób znajdujących się pod największą presją finansową.
Co rodziny otrzymały już w 2026 roku?
Rząd podkreśla, że Budget 2026 przyniósł największy w historii wzrost Child Support Payment. Od stycznia 2026 roku świadczenie wzrosło do €58 tygodniowo na dziecko poniżej 12 lat oraz do €78 tygodniowo na dziecko w wieku 12 lat i więcej. Podwyżki objęły ponad 330 tys. dzieci, których rodzice otrzymują odpowiednie świadczenia socjalne.
Zwiększono również progi dochodowe dla Working Family Payment, rozszerzono dostęp do Fuel Allowance oraz zwiększono inne formy wsparcia dla rodzin. Rząd przeznaczył na działania związane z ograniczaniem ubóstwa dzieci ponad €320 mln.
Mimo tych działań najnowsze dane pokazują, że problem pozostaje bardzo poważny.
Co może przynieść Budget 2027?
Organizacje społeczne chcą, aby przyszłoroczny budżet nie ograniczał się do jednorazowych wypłat, ale zapewnił rodzinom stałe i przewidywalne wsparcie.
Wśród proponowanych rozwiązań pojawiają się m.in. zwiększenie świadczeń dla dzieci, dodatkowa pomoc dla rodzin o niskich dochodach, wsparcie w pokrywaniu kosztów energii oraz inwestycje w usługi dla dzieci i rodzin. Social Justice Ireland proponuje m.in. zwiększenie Child Benefit o €20 miesięcznie oraz podniesienie Child Support Payment o €10 tygodniowo dla dzieci poniżej 12 lat i €18 dla starszych dzieci.
Budget 2027 będzie więc ważnym testem dla deklaracji irlandzkiego rządu dotyczących walki z ubóstwem dzieci. Najnowsze dane pokazują, że mimo wcześniejszych podwyżek świadczeń tysiące rodzin nadal mają problemy z pokrywaniem podstawowych kosztów życia. Pytanie pozostaje jedno: czy rząd zdecyduje się na kolejne, bardziej ukierunkowane wsparcie?
Źródła: ESRI, RTÉ, Children’s Rights Alliance, Barnardos, Government of Ireland.
